Санаайа

Бикипиэдьийэ диэн сиртэн ылыллыбыт
Перейти к навигации Перейти к поиску

Попова Галина Семеновна - Санаайа (1949) - этнопедагог, педагогика билимин кандидата, ХИФУ дассыана, ХИФУ культурология5а кафедратын профессора, СӨ үөрэҕириитин туйгуна, I Тыыллыма нэһилиэгин Ытык киһитэ.


Олоҕун олуктара[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

1949 с. Мэҥэ-Хаҥалас улууһугар II Хаптаҕай нэһилиэгэр төрөөбүтэ.

1974 с. Саха госуниверситетын физико-математическай факультетын бүтэрэн, физика учууталын идэтин ылбыта.

1974 сылтан 27 сыл устата Муома улууһугар үөрэх тэрилтэлэригэр үлэлээбитэ: физика, математика учуутала; улуустааҕы үөрэх салаатын методиһа; оскуола дириэктэрин наукаҕа солбуйааччыта, этнопедагогика кэбиниэтин сэбиэдиссэйэ; «Кыыс Куо», педагогика, оонньуу технологията предмет учуутала.

2001 - 02 сс. үөрэх дьылыттан ыла СГУ саха филологиятын уонна культууратын факультетыгар культурология кафедратын доцена.

1998 с. «Саха дьоно оҕотун дьиэҕэ иитэр үйэлээх үгэһэ (Саха Өрөспүүбүлүкэтин хотугу улуустарыгар)» диэн тиэмэҕэ кандидаат диссертациятын көмүскээбитэ.

Бу тиэмэҕэ иҥэн-тоҥон киирэн, үөрэх программаларын суруйар, Муомаҕа, Мэҥэ-Хаҥалас икки нэһилиэгэр эксперименниир үлэни ыыппыта, «Хомуһун» диэн оҕо-ыччат уһуйаан-студиятын салайар, Дьокуускай куоракка «Айыы кыһата» диэн сахалыы үөрэтэр оскуоланы тэрийсэн, оҕолору үөрэтэр.

Г.С.Попова-Санаайа аата республикаҕа киэҥник биллэр: Оскуола оҕотун олоҥхоҕо уһуйуу. Дьокуускай куоракка саха оҕотун төрөөбүт тылынан үөрэтии. Сахалыы хайысхалаах «Айыы кыһата» оскуола концепцията, Авторскай куурус, сэминээр. Элбэх конференция, куонкурус - барытыгар кини көхтөөтүк кыттар.

9 кинигэ автора: «Воспитание детей у народа саха» (1998), «Айылҕа ситимэ» (2000), «Национальнай оскуола концепцията: культурологическай ырытыы» (2003), «Итэҕэл» (2003), «Төгүрүк сыл түһүлгэтэ» (2003), «Ис хоһоон» (2004), «Киһитийии сэһэнэ» (2006).

Республикатааҕы араадьыйаҕа төрүт культуура, оҕону сахалыы иитии туһунан биэриини ыытар, өрөспүүбүлүкэ хаһыттарыгар бэчээттэнэр[1].

1. Төрүт үгэс сайдар тосхоло. Мүрү. "Мюрюнская заря", 1997-44с 2. Национальнай оскуола концепцията: культурологическай ырытыы.Дьокуускай, 2003-38с 3. Төгүрүк сыл түһүлгэтэ. Дьокуускай: СГУ издательствота, 2003-83с 4. Ис хоһоон. Дьокуускай: СГУ издательствота, 2004-172с 5. Муҥха олоҥхото.Дьокуускай: Бичик, 2010-184с 6. Триединство в духовной культуре этноса (на примере саха) : монография /Г.С.Попова-Санаайа под научным редактированием Е.П.Борзовой/ СПб: Астерион, 2010-346с 7. Локальные традиции эпоса олоҥхо (на примере Мегинского улуса). Якутск: "ДаниАлмас", 2013-144с

Наҕараадалара[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

- СР уерэ5эриитин туйгуна.

- Муома улууһун бочуоттаах гражданина.

- Лоомтука (Мэҥэ-Хаҥалас улууһа) нэhилиэгин бочуоттаах гражданина

Быһаарыылар[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

  1. "Ийэ тыл" көҥүл түмсүү 12 сыла. Эрэдээктэр Т.И. Петрова, Дьокуускай, 2007