Иһинээҕитигэр көс

Никарагуа

Бикипиэдьийэ диэн сиртэн ылыллыбыт
República de Nicaragua
Никарагуа Өрөспүүбүлүкэтэ
Flag of Nicaragua Coat of arms of Nicaragua
Ыҥырыыта: En Dios Confiamos
Өрөгөй ырыата: Salve a ti, Nicaragua
Location of Nicaragua
Location of Nicaragua
Киин куората
(уонна саамай улахан куорат)
Манагуа
12°9′N, 86°16′W
Ил тыла Испан тыла
Региональнай тыллар Miskito Coastal Creole
Омуктар  69% метистар
17% үрүҥнэр
9% харалар
5% америндар
Олохтоохтор ааттара Никарагуалар
Дьаhалтата Республика
 -  Президент Даниэл Ортега (FSLN)
 -  Вице президент Хайме Моралес Карасо
Тутулуга суох буолуута Испанияттан 
 -  Ылыныы Балаҕан ыйын 15 1821 
 -  Билинии От ыйын 25 1850 
 -  Өрөбөлүүссүйэ От ыйын 19 1979 
Иэнэ
 -  Бүтүн 129,495 km² (97th)
50,193 sq mi 
 -  Уу (%) 7.14
Олохтоохторо
 -  July 2009 estimate 5,891,199 (110th)
 -  2005 census 5,148,098 
 -  Олохтоох чиҥэ 42/km² (133nd)
114/sq mi
БИО (АКП) 2009 estimate
 -  Total $16.890 billion 
 -  Per capita $2,688 
БИО (номинал) 2009 estimate
 -  Total $6.554 billion 
 -  Per capita $1,053 
Дьини (2007) 40.1 (medium) 
КСИ (2009) 0.699 (medium) (120th)
Валюта Кордоба (NIO)
Кэм зоната (UTC-6)
Ил домен .ni
Телефон кода +505

Никарагуа (испанныы Nicaragua), официаллык Никарагуа Өрөспүүбүлүкэтэ (испанныы República de Nicaragua}, диэн Орто Америка ордук улахан дойдута. Иэнэ 130 тыh. км2. Ил тутулунан демократ өрөспүүбүлүкэ. Кинилиин кирбиилэhэллэр Хондурас хоту уонна Коста Рика соҕуруу. Чуумпу океан дойдуттан арҕаа сытар, Кариб байҕала илин. Киин куората Манагуа, онно Никарагуа дьонун биир гыммыт биэстэрин кэриэтэ олороллор.

Никарагуа бэлиэ күннэрэ

[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]
  • Ыам ыйын 27 — Дойду сэбилэниилээх күүстэрин күнэ
  • Ыам ыйын 30 — Ийэ күнэ
  • Бэс ыйын 27 — Утарылаһыы, эйэ, сомоҕолоһуу уонна бэйэ-бэйэни кытта эйэлэһии күнэ[1].
  • От ыйын 19 — Өрөбөлүүссүйэ күнэ (Босхолонуу күнэ). Бу күн Сомоса диктатуратын суулларан 1979 м. былааска сандинистар кэлбиттэрэ.
  • Балаҕан ыйын 14 — Сан-Хасинто күнэ. 1856 сыллаахха Сан-Хасинто диэн сиргэ Никарагуа көмүскэнэр күүстэрэ (160 саллаат уонна 60 олохтоох матагальпа индеецтэр) Уильям Уокер диэн быраас үөрэхтээх хотуттан АХШ-ка сирдэри холбуур соруктаах кэлбит киһи сэриитин (300 флибустьеры) кыайбыттар. Бу кэнниттэн флибустьердар Никарагуаҕа суоһаабат буолбуттара, онон кыргыһыы күнэ үөрүүлээх быһыыга-майгыга бэлиэтэнэр
  • Сэтинньи 1-2 — Өлбүттэр күннэрэ (Эль-Диа-де-лос-Муэртос). Өлбүттэри кэриэстиир күн (Рим католик сыаркаба, англиканство)
  1. El día de la traición a la Resistencia Nicaragüense(суох сигэ история). Тургутулунна 21 Бэс ыйын 2015.