Минданао

Минданао (Mindanao) - Филиппин арыыларын соҕуруу өттүгэр сытар Лусон кэнниттэн иккис улахан арыы, Филиппин сирэ. Иэнэ 94,6 тыһ. км². Үрдүк туочката — Апо вулкаан (2954 м, Филиппин саамай үрдүк туочката).

Рельеф арыы хайа вулканическай массивтарын уонна намталыктарын солбуйсуутунан бэлиэтэнэр. Арыы уустук конфигурациялаах, сүдү хомолорунан уонна океаҥҥа тэйэн тахсар синньигэс тумул арыыларынан баай. Геологическай тутуута сланецтартан, песчаниктартан, известняктартан, базальттартан турар. Сейсмична, дьиҥнээх вулканнар бааллар (Апо уо.д.а.). Кытыл намталыктара уонна улахан хайа ыккардынааҕы хочолоро элбэхтик бадарааннаах. Таас көмөр, тимир уонна цветной металл рудаларын кэлиннэрэ бааллар.

Климата субэкваториальнай, муссоннай; соҕуруу өттүгэр — экваториальнай. Намтал сирдэргэ салгын температурата сыл устата +25—28 °С ыккардынан солуйар. Сылга түһэр намдарыы 1000—4000 мм. Сүрүн өрүстэрэ — Минданао (Пуланги салаалаах, уһуна 550 км кэриҥэ) уонна Агусан. Элбэх күөллэрдээх (саамай улахана — Ланао).

Үүнээйилэрэ тропическай быһаҕас сэбирдэхтээх уонна сэбирдэхтэрэ түһэр (муссоннай) ойуурдартан (диптерокарптар, панданустар, нипа пальмалара уо.д.а.) турар. Кытыл кытыыларынан мангра ойуурдара көстөллөр. Кокос пальматын плантациялара бааллар. Рис, манильскай пенька (абака), ананас үүннэриллэр.

Минданао арыыга Давао уонна Замбоанга куораттар бааллар.