Канаев Никита Петрович

Бикипиэдьийэ диэн сиртэн ылыллыбыт
Перейти к навигации Перейти к поиску
Никита Петрович Канаев
Канаев нп.jpg
Төрөөбүт күнэ:

27 балаҕан ыйын 1907({{padleft:1907|4|0}}-{{padleft:9|2|0}}-{{padleft:27|2|0}})

Төрөөбүт сирэ:

Аммосовка с., Марха улууһа, Саха уобалаһа

Өлбүт күнэ:

23 алтынньы 1987({{padleft:1987|4|0}}-{{padleft:10|2|0}}-{{padleft:23|2|0}}) (80 сааһыгар)

Дойдута:

Россия империятаFlag of Russia.svg Россия империятаССРСFlag of the Soviet Union.svg ССРС

Учуонай истиэпэнэ:

тыл үөрэҕин билимнэрин кандидата

Үөрэммит кыһата:

Н.Г. Чернышевскай аатынан Москватааҕы история, философия уонна литература Института

Наҕараадалара:


Аҕа дойду сэриитин II ст. уордьана— 1985
Орден Славы
«Аҕа дойду Улуу сэриитигэр Германияны кыайыы иһин 1941-1945 сс.» мэтээл

Канаев Никита Петрович (27.09.1907—23.10.1987) — саха учуонайа, тыл үөрэҕин билимнэрин кандидата. Аҕа дойду Улуу сэриитин кыттыылааҕа.

Олоҕун олуктара[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

  • 1907 сыллаахха балаҕан ыйын 27 күнүгэр Марха улууһун Аммосовка сэлиэнньэтигэр төрөөбүт.
  • 1928—1929 сс. — Дьокуускайдааҕы Киин толоруулаах Комитет аппаратыгар үлэлээбит.
  • 1932—1933 гг. — оскуола учуутала.
  • 1939 с. — Н. Г. Чернышевскай аатынан Москватааҕы история, философия уонна литература Институтун бүтэрбит.
  • 1939—1941 сс. — РСФСР Учпедгиз иһинэн Дьокуускайдааҕы редакциятыгар тылбаасчыт.
  • 1941—1942 сс. — оскуола директора.
  • бэс ыйа 1942— муус устар 1943 — Чурапчы оройуонун военкоматынан Кыһыл Аармыйа кэккэтигэр ыҥырыллыбыт. 1942 сыл балаҕан ыйыттан Аҕа дойду Улуу сэриитигэр кыттыбыт. Калининскай фроҥҥа сэриилэспит. 1942 сыл сэтинньитигэр улахан бааһырыыны ылбыт.[1]
  • 1943—1946 сс.— Саха АССР Наркомпрос оскуолаларга инспектора.
  • 1946—1947 сс. — «Хотугу сулус» сурунаал кылаабынай редактора.
  • 1947—1952 сс. — Дьокуускайдааҕы государственнай кинигэ кыһатын редактора.
  • 1952—1970 сс. — младшай научнай үлэһит.
  • 1967 с. — тыл үөрэҕин билимнэрин кандидатыгар «Творчество В. М. Новикова — Урастырова» тиэмэҕэ суруйбут диссертациятын көмүскээбит.
  • 1970—1980 сс. — тыл, литература уонна история Институтун старшай научнай үлэһитэ.
  • 1975 с. — «Литература народов СССР» хайысхаҕа старшай научнай үлэһит аата иҥэриллибит.
  • 1987 сыллаахха алтынньы 23 күнүгэр өлбүт.

Канаев — литератураны ырытааччы, литература үөрэҕин чинчийээччи быһыытынан биллэр; саха литературатын историятыгар үгүс үлэни суруйбут, 86 үлэ ааптара; 20 кинигэни саха тылыгар тылбаастаабыт биллиилээх тылбаасчыт.

Сүрүн үлэлэрэ[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

  • «Тема дружбы народов в якутской литературе» (Якутск, 1955).
  • «Якутская советская литература» (М., 1963).
  • «Творчество Н.Е. Мординова» (Якутск, 1964).
  • «Русско-якутские литературные связи» (М., 1965).
  • «Творчество В. Новикова – Урастырова» (Якутск, 1968).
  • «Очерки истории якутской советской литературы» (М., 1955; Якутск, 1956; Якутск, 1970; в соавт. с Г. Эргисом и Г. Васильевым).

Наҕараадалара[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

  • Аҕа дойду сэриитин II ст. уордьана (1985)[2]
  • Албан аат III ст. уордьана (1948)[1]
  • «Аҕа дойду Улуу сэриитигэр Германияны кыайыы иһин 1941-1945 сс.» мэтээл

Н. П. Канаев туһунан[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

  • Коптелов А. Рец. на брошюру «Против извращения истории якутской литературы» // Сибирские огни. – 1953. – № 4. – С. 178—180.
  • Клиорина И. Неусвоенный урок // Полярная звезда. – 1966. – № 3. – С.131—139. — Рец. на кн.: Н.П.Канаев. Русско-якутские литературные связи. — М., 1965.
  • Тимшин А. Где тут, научная объективность? // Полярная звезда. — 1966. – №3. — С. 139—144. – Рец. на кн.: Н.П. Канаев. Русско-якутские литературные связи. — М., 1965.
  • Клиорина И. Груз старых привычек... // Дружба народов. – 1967. – № 2. – С. 258—260.
  • Демидов В. Сибирские огни. – 1975. – № 3. – С. 185—186. – Рец. на кн.: Н. П. Канаев. Из истории русско?якутских литературных связей советского периода. – Якутск, 1973. — 164 с.
  • Татаринцева М. В единстве с литературой // Вопросы литературы. – 1986. – № 3. – С. 226—229. – Рец. на кн.: Канаев Н.П. Зарождение и становление литературной критики в Якутии 1925—1940 гг. – Якутск, 1984. – 100 с.
  • Сыромятников Г. С. Литературно-художественная критика в Якутии (1939—1975 гг.). – Якутск, 1990. – С. 57, 72, 79, 99, 105, 110, 146, 150, 170, 234, 266, 267, 270, 272, 273, 275.

Быһаарыылар[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

  1. 1,0 1,1 Наградные документы в электронном банке документов «Подвиг Народа»
  2. Карточка награжденного в электронном банке документов «Подвиг Народа»

Сигэлэр[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]