Винокуров Михаил Зиновьевич

Бикипиэдьийэ диэн сиртэн ылыллыбыт
Перейти к навигации Перейти к поиску

Винокуров Михаил Зиновьевич - Америка Холбоһуктаах штааттарыгар олорбут, Конгресс бибилитиэкэтигэр үлэлээбит, АХШ-ка саамай бөдөҥ нуучча архыыбын хомуйбут Саха сириттэн төрүттээх киһи.

Нуучча Америкатыгар аҕабыыттаабыт киһи дьиэ кэргэнигэр 1895 с. Дьокуускайга төрөөбүт. Дьокуускайга духовнай сэминээрийэни бүтэрбит. 17 сааһыттан "Якутская окраина" хаһыакка поэмаларын бэчээттиир буолбут. Петрограадка үөрэнэр соруктаах барбыта дьалхааннаах кэм саҕаланан онто сатамматах. Социал-революционердар баартыйаларыгар киирбит. Олунньутааҕы өрөбөлүүссүйэни өйөөбүт. Дьокуускайга төннөн баран публичнай бибилитиэкэҕэ уонна РГО Дьокуускайдааҕы салаатын түмэлигэр үлэлээбит. 1917 сыл алтынньытыгар Анастасия Якушкова диэн кыыһы ойох ылбыт.

1919 сыл кыһыныгар эсердэр баартыйаларыгар баарыттан сылтаан кэргэнин кытта сылтаан хаайыллыбыттар. 1920 с. кулун тутарыгар босхолоноот кэргэнин илдьэ Охуоскайынан, Камчаатканан эргийэн Японияҕа тиийбит. Онно Михаил нуучча кафедральнай собуорун хуоругар миэстэ ылбыт. Балтараа сыл буолан баран АХШ-ка көспүттэр. Онно тиийэн Конгресс бибилитиэктигэр славян салаатыгар 1921 сыл сэтинньи 15 күнүттэн саҕалаан ассистеннаабыт. Кини өҥөтүнэн үйэ чиэппэринэн бу бибилитиэкэ нууччалыы пуондата АХШ-ка тэҥэ суох улааппыт. Онно 33 сыл үлэлээбит, 1956 сыллаахха биэнсийэҕэ тахсыбыт. АХШ-ка библиофил уонна нуучча литератууратын библиограбын быһыытынан биллэр[1]. 1983 с. өлбүт.

Соловки лааҕырыттан Финляндияҕа күрээбит саха дьонугар көмөлөспүтэ биллэр.

Дьиэ кэргэнэ[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

Кэргэнэ эмиэ Дьокуускайтан төрүттээх, Анастасия Семёновна Якушкова. Улахан кыыһа Евгения кыра сааһыгар өлбүт, 1924 с. төрөөбүт уоллара 50-с сылларга бэйэтигэр тиийинэн өлбүт. Кыра кыыстара Винокурова Елена Тидвел АХШ-ка олорор[2].

Кыра убайа Тихон ихтиолог учуонай буолбута. 1925 сыллааҕы КЯР эспэдиисийэтин кыттыылааҕа. Ленинграадка төннөн баран хаайыллыбыта, онно өлбүтэ. Быраатын кытта суруйсаллар эбит. Улахан убайа Иннокентий, кэлин архимандрит Серафим аатын ылбыта, дьокуускайдааҕы Троица кафедральнай собуорун бүтэһик настоятелэ, 1931 сыллаахха ытыллыбыта.

Кини туһунан[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

1. Gurney Gene. The Library of Congress: a picture story of the world's largest library / With special photography by Harold Wise. New York: Crown Publishers, [1966]. P. I.

2. Пирс Р. M.З. Винокуров — эмигрант, ученый и библиофил / пер. А. Ташлыковой // Полярная звезда. 1992. № 3. С. 160-164.

3. Якимов О.Д. Человек из небытия. Якутск, 1995. С. 5.

4. Борисова А. Тени исчезают во вчерашнем дне //Якутия. 2001. 14 сент. С. 4.

5. Michail Z. Vinokouroff: A profile a inventory of his papers (Ms 81) a. photographs (PSA 243) in the Alaska Historakal Library / Projekt coordinator a. ed. Louise Martin. Juneu (Alaska), 1986. 164 p.

6. Библиографический указатель: «Michail Z. Vinokouroff» / В.А. Самсонова // Вест. Нац. б-ки Респ. Саха (Якутия). 2003. № 1. С. 105-108; Якутская книга в Америке: Поиски и находки // Якутия — форпост осво­ения Северо-Востока Сибири, Дальнего Востока и Русской Америки (XVII - XX века). Якутск: Изд-во ЯФ СО РАН. 2004. С. 200-204.

7. Павлова В.Н. Николай Николаевич Грибановский: библиограф-кра­евед и общественный деятель (1880-1942) / отв. ред. С.В. Максимова; М-во культуры и духов. развития, Нац. б-ка Респ. Саха (Якутия). Якутск, 2005. С. 105.

Быһаарыылар[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

  1. Mr. Vinokuoroff: возвращение из Русской Америки, Василий ХАРЫСХАЛ, Литературнай газета, №50 (6202)(2008-12-10)
  2. http://www.sakhalife.ru Трагическая судьба трех мужественных якутян.