Видео оонньуу консоля

Бикипиэдьийэ диэн сиртэн ылыллыбыт

Видео оонньуур консол, эбэтэр кылгастык оонньуур консол (ааҥл. video game console) диэн видео оонньууну оонньуурга анаан оҥоһуллубут электроннай тэрил. Оонньуу ойуутун дисплейга (ТВ, монитор, уо.д.а.) холбонон көрдөрөр.

Аат үөскээhинэ[уларыт]

"Видео оонньуур консол" диэн аакка "видео" диэн тыл растр дисплейдартан барбыта. Онтон билигин ол аат дисплейдар бары көрүҥнэригэр уонна форматтарыгар сыhыаннаах. "Консол" диэн тылы официаллык оонньуу электроннай тэрилин ааттааhыҥҥа, аан бастаан Fairchild Semiconductor диэн компания 1976 с. туттубута. Ол иннинэ "видео оонньуур консол" диэн оннугар "видео оонньуур системата" дииллэрэ.

Бүтүн элеменнара[уларыт]

  • Контроллер: информацияны киллэрэр уонна ойууга баар объектарга дьайар тэрил.
  • Хааччыйар: уот ситимигэр холбонон консолу уотунан хааччыйар.
  • Консол киин блога: дисплей, контроллер уонна оонньуу программата холбонор түмүктэрэ; видео оонньуур консол киинэ.
  • Медиа: видео оонньуур консолларыгар үгүстэригэр программалара тас медиа тэриллэргэ (картриджтарга, харайар дискэҕэ, компакт дискаларга уо.д.а.) бааллар.
  • Өйдүүр хаарта: cорох оонньуу консоллара (холобур, PlayStation уонна Nintendo GameCube) билэни харайар, холбуур уонна сотор өйдүүр хаарталаахтар.

Остуоруйата[уларыт]

Бастакы көлүөнэ (1972-1977)[уларыт]

Pong аркада версията

Оонньуу консоллярын бастакы көлүөнэтэ.

Иккис көлүөнэ (1976-1984)[уларыт]

Оонньуу консоллярын иккис көлүөнэтэ 1976 с. Fairchild Channel F уонна 1292 Advanced Programmable Video System тахсааhыннарыттан саҕаламмыта.

Бастакы портативнай оонньуур консоллара[уларыт]

Бастакы портативнай оонньуур консолунан буолар Smith Engineering оҥорбут Microvision диэн консола, 1979 с. кинини Milton-Bradley компания тарҕаппыта уонна атыылаабыта. Бу консол дисплейа аhары кыра уонна кэбирэх уонна олус аҕыйах оонньуулаах эбит. Икки сылынан оҥоhуллан бүппүтэ.

1983 c. видео оонньуур индустриятын эстиитэ[уларыт]

1983-1984 cc. консоллар уонна оонньуулар маркетын аан дойдутааҕы эстиитэ буолбута (бастатан туран Америкаҕа). Онтон сылтаан Хотугу Америка оонньуур консолларын уонна дьиэ көмпүүтэрдэрин оҥорор элбэх компаниялара банкрот буолбуттара. Маны кытта оонньуур консолларын иккис көлүөнэлэрэ бүппүтэ. 1983 с. Дьоппуоҥҥа Nintendo Entertainment System (NES) диэн консоль тахсыбыта уонна кини икки сылынан Хотугу Америкаҕа ситиhиилээхтик тарҕаммыта. Бу түбэлтэни кризис бүтүүтэ дииллэр. Эстии бастыҥ түмүгүнэн аан дойду оонньуу индустриятын киинэ Хотугу Америкаттан Дьоппуоҥҥа көһүүтэ буолбута.

Үһүс көлүөнэ (1983-1992)[уларыт]

Оонньуу консолларын үһүс көлүөнэлэрэ 1983 с. Дьоппуоҥҥа Famicom консол тахсааhыныттан саҕаламмыта. Бу кэми атыннык 8 бит эрата диэн ааттыыллар.

Төрдүс көлүөнэ (1987-1996)[уларыт]

Оонньуу консолларын төрдүс көлүөнэлэрэ алтынньы 30 к. 1987 с. Дьоппуоҥҥа PC Engine (Хотугу Америкаҕа TurboGrafx-16 диэн биллэр) консол тахсааhыныттан саҕаламмыта. Бу кэми атыннык 16 бит эрата диэн ааттыыллар.

Кыра кээмэйэдээх (нууч. - портативный) консоллар[уларыт]