Бөрө

Бикипиэдьийэ диэн сиртэн ылыллыбыт
Сытар бөрө
Бөрө
Билим классификацията
Саарыстыба:
Кэлим: Хордалыктар
Кылаас: Кыыллар
Аймах: Carnivora
Кэргэн: Canidae
Уус: Canis
Көрүҥ: C. lupus
Латыынныы аата
Canis lupus

Бөрө (лат. Canis lupus) диэн ыт бииһин ууһугар киирэр сиэмэх кыыл. Дьиэ ыта бөрөттөн төрүттээх. Бу биис ууска ордук улахан кыыл: уһуна (кутуругун кытта) 160 см буолуон сөп, арҕаһынан үрдүгэ 90 см дылы; ыйааһына 62 кг[1].

Урут Эуропаҕа, Азияҕа, Хотугу Америкаҕа дэлэйбит кыыл эбит. Билигин киһи дьайыытын түмүгэр ареала кыччаабыт. Сорох сирдэргэ быстар аҕыйах буолан турар. Билигин да сорох сирдэргэ дьоҥҥо сүөһүгэ суоһуур буолан бултанар.

Тас көрүҥэ[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

Тас көрүҥэ уонна улахана ханна үөскүүрүттэн улахан тутулуктаах.

Тарҕаныыта[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

Урут Сир хоту өттүгэр барытыгар кэриэтэ баар буоллаҕына, билигин ареала улаханнык кыччаабыт.

Олорор сирдэрэ[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

Үксүн аһаҕас, наһаа хойуу маһа суох сирдэргэ, куйаардарга, туундараҕа, тыа далаларга, хайалаах сирдэргэ үөскүүр.

Ууһааһына[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

Бөрөлөр моногамнар, ол аата биир атыыр биир тыһыны кытта сылдьар, төрүүр-ууһуур.

Хаһаайыстыбаннай суолтата[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

Бултанар. Билигин да сорох сирдэргэ сүөһү иитиитигэр хоромньуну аҕалар. Экосистемаҕа улахан оруолу оонньуур: мөлтөх, ыарыһах кыыллары суох оҥорон бултуур кыылларын популяциятын тупсарар.

Бөрө культуураҕа[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

Бөрө элбэх омуктар остуоруйаларыгар киирбит персонаж.

Сигэлэр[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

Быһаарыылар[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

  1. Кинигэ аата. Ааптара. 2013. Дьокуускай, Бичик