Баһылай Алааһа (Чурапчы улууһа)

Бикипиэдьийэ диэн сиртэн ылыллыбыт
Перейти к навигации Перейти к поиску

Баһылай АлааһаЧурапчы улууһун Одьулуун нэһилиэгэр баар буола сылдьыбыт нэһилиэнньэлээх пуун.

ОКАТО кода Почта индексэ ФНС инспекциятын кода UTC
98 258 830 002 678678 1446

Географията[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

Чурапчы нэһилиэгэ (Чурапчы улууһа)Одьулуун нэһилиэгэ (Чурапчы улууһа)Хоптоҕо нэһилиэгэ (Чурапчы улууһа)Сылаҥ нэһилиэгэ (Чурапчы улууһа)Болугур нэһилиэгэ (Чурапчы улууһа)Мугудай нэһилиэгэ (Чурапчы улууһа)Хатылы нэһилиэгэ (Чурапчы улууһа)Алаҕар нэһилиэгэ (Чурапчы улууһа)Болтоҥо нэһилиэгэ (Чурапчы улууһа)Хадаар нэһилиэгэ (Чурапчы улууһа)Соловьёв нэһилиэгэ (Чурапчы улууһа)Хайахсыт нэһилиэгэ (Чурапчы улууһа)Чакыр нэһилиэгэ (Чурапчы улууһа)Кытаанах нэһилиэгэ (Чурапчы улууһа)Төлөй нэһилиэгэ (Чурапчы улууһа)Бахсы нэһилиэгэ (Чурапчы улууһа)Арыылаах нэһилиэгэ (Чурапчы улууһа)Уус-Алдан улууһаТаатта улууһаМэҥэ-Хаҥалас улууһаАмма улууһаУус-Маайа улууһаЧурапчы2.PNG

Олохтоох дьоно[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

Историята[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

Уруккута Сулҕаччы нэһилиэгин сирэ (Сулҕаччы Бабаҕата). 1930 сыллаахха Одьулуун нэһилиэгэр холбоспута. 1935 сылтан Орджоникидзе аатынан колхоз киинэ буолбута. Кулууп, балыыһа, маҕаһыын, арыы астыыр собуот, колхоз кыстык хотоно. Боруолга сайылык хотоно, ыаллар олорор дьиэлэрэ, электричество, телефон, араадьыйа баара. Бөдөҥсүтүүнэн кэлин Ленин аатынан колхоз учаастага, Карл Маркс аатынан совхоз сылгы иитэр базата буолуталыы сылдьыбыта. Оскуола суоҕунан уонна бөдөҥсүтүүттэн сылтаан, нэһилиэнньэтэ, сыыйа, Дьабыылаҕа, Мындаҕаайыга уонна Үрэх-Күөрэҕэ көспүтэ. Билигин ким да олорбот. Биир да дьиэ суох. Кэнники өрт уота сиэн өтөхтөр оннулара да суох буолбут. Урукку турбут сирэ билигин ходуһа. Хоту күүс өттүнэн көһүүгэ барбыт Орджоникидзе аатынан колхоз холхуостаахтарын кэриэһигэр өйдөбүнньүк турар. Ынах маҕыраабат, атыыр оҕус айаатаабат, оҕо саҥата чуопчаарбат, чыычаах да ыллаабат. Уу-чуумпу. Биирдэ эмит сылгы кистиирэ иһиллэр. Ортотунан Чурапчы — Мындаҕаайы республиканскай суолталаах суол ааһар.

Биллиилээх дьоно[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

  • Михайлов Иннокентий Поисеевич (Харачаан(с)) (1872—1927) — гражданскай сэрии геройа, Кыһыл Знамя уордьан кавалера. Дьиҥ төрдө-ууһа — Бабаҕа, Одьулуун. Сулҕаччыга көмүллүбүтэ.
  • Софронов Степан Феоктистович — Феоктист Софронов (1922—?) — поэт, тылбаасчыт, оҕо суруйааччыта. 1963 сылтан СССР суруйааччыларын холбоһуктарын чилиэнэ.
  • Максимов Христофор Трофимович (1917—1980) — Саха үтүөлээх уонна норуодунай артыыһа, мелодист. Дьиҥ төрдө — Бабаҕа, Одьулуун.
  • Ефимов Гаврил Дмитриевич (Аратаа) (1922—2000) — Кыһыл Сулус уонна Доҕордоһуу уордьаннар кавалердара. Саха Өрөспүүбүлүкэтин культуратын үтүөлээх үлэһитэ.
  • Ефимов Михаил Прокопьевич (1918—?) — 1941—1945 сс. Аҕа дойду иһин сэрии бэтэрээнэ. Саха Өрөспүүбүлүкэтин культуратын үтүөлээх үлэһитэ.
  • Ефимов Алексей Иннокентьевич — Албан Аат уордьан кавалера.
  • Артемьев Матвей Никифорович — Албан Аат уордьан кавалера.
  • Артемьев Николай Васильевич 2 (1916—1992) — Аҕа дойду Улуу сэриитин кыттыылааҕа, «Хорсунун иһин» мэтээллээх.
  • Рязанскай Кирилл Николаевич (1917—1991) — Аҕа дойду Улуу сэриитин кыттыылааҕа, «Хорсунун иһин» мэтээллээх.
  • Артемьев Николай Васильевич — Чочуонай (1912—1997) — Аҕа дойду Улуу сэриитин кыттыылааҕа; нэһилиэгин сирин кэҥэтиигэ улахан өҥөлөөх; былыргыны, сир аатын, төрүччүлэри кэпсээччи. Багдарыын Сүлбэ киниэхэ анаан икки кинигэтигэр махталын биллэрбитэ.

Өссө маны көр[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

Быһаарыылар[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

Сигэлэр[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]