Саа
Саа - гладкоствольнай эбэтэр комбинированнай, икки илиигинэн тутар уонна сарыҥҥар прикладын анньан баран ытар сэп. Саалар арахасаллар гладкоствольнайдарга (үксэ билигин булт саалара), нарезнойдарга (бинтэпкэлэр) уонна пневматическайдарга ("воздушкалар"). Билигиҥҥи кэмҥэ, "саа" диэн тылынан дьоннор гладкоствольнай, доруоп саалары өйдүүллэр.
Ис хоһооно |
[уларыт] Былыргы саалар оҥоһуулара
Саа чаастара: тимир уос, саа маһа (приклада эмиэ), сомуог уонна чуумпур.
Биир миэтир курдук уһуннаах уостар, бүтүүтүгэр кыратык кэҥииллэр, сорох саалар онноҕор боруоҥкалаах буолаччылар, доруобу кутар дөбөн буоллун диэн. Калибрдара 10,71-тэн 26,72 мм диэри буолаллар.
Сомуогтара фитильнай эбэтэр чокуур.
Саа маһын орех мастан быһан оҥороллор.
Тимир чуумпурун уос анныгар баар хайаҕаска кистииллэр.
Былыргы саалар кичэллээхтик киэргэтэллэр эбит, быһыынан, гравировканан тимиригэр, маһыгар.
[уларыт] История
Бастакы саалар XIV-үс уйэ ортотугар баар буолбуттара. XIX-ус үйэҕэ нарезной ытар сэп тархаммытын кэнниттэн, гладкоствольнай саалар армиялар сэбилиниилэртэн сүтэн хаалбыттара.
Ол даҕаны, АХШ армията Бастакы Аан Дойду сэриитигэр, Винчестер модель 1897 помповай сааны ситиһиилэхтик туттубуттара. Траншея сэриитигэр, чугас (50 м) бөдөҥ доруобунан ытар саа көннөрү бинтиэпкэттэҕэр ордугун булбуттара.
