Муҥурдаах ыарыыта

Муҥурдаах

Муҥурдаах ыарыыта (нуучч. Аппендицит) — муҥур (аппендикс) ыарыыта. Муҥур диэн функцията соччо чуолкайдана илик, биир эрэ өттүнэн суон очоҕоско аһыллар бүтэй орган, кини киһи иһин уҥа өттүгэр баар буолар. Араас төрүөттэн сылтаан муҥур сытыйар, онтон эмтээбэтэххэ тэстэн ис органнарын сүһүрдэн тарҕанар, перитонит саҕаланар. Муҥур ыарыыта хирургия ыарыыларыгар биир саамай элбэхтик көстөр уонна эппэрээсийэ төрүөтүнэн буолар ыарыы. Былыр, медицина улаханнык сайда илигинэ, улахан кутталлаах ыарыы этэ, ыалдьыбыт дьон өлөр бырыһыана үрдүк этэ. Билигин билии элбээн, диагностика уонна хирургия технологията сайданнар дьон бу ыарыыттан өлөр бырыһыана букатын кыччаата.

Сибикилэрэ (симптомнара)

• Ис ыарыыта — араастаан киирэр, бастаан биир сиринэн киин таһынан ыалдьыан сөп, онтон улам ис барыта ыалдьыан сөп. Улам күүскэ ыалдьан уот уматарын курдук ыарытыннарыан сөп
• Хотуо — киһи сүрэҕэ эриллэр (өлөхсүйэр), хотуолуур. Хотуо кэнниттэн киһи чэпчээбэт.
• Төбө ыарыыта — сүһүрүү түмүгэр мэйии хаатыгар баар рецептордар "үлэлииллэр"
• Сыптарыйыы — очоҕос былчыҥнарын үлэтэ күүһүрэн саах ситэ хойдубатаҕын түмүгэр убаҕас саах кэлэр. Үксүгэр биирдэ сыптарытар.

Атын сибикилэрэ:

• Аһыан баҕарбат — киһи ас сиэн баҕарбат
• Ис илин былчыҥнара күүрэллэр
• Иһи тарбаҕынан баттаан баран эмискэ ыыттахха ордук ыалдьар

Муҥурдааҕы ханнык дойдуга ыарыыта уонна киһи өлүүтэ суох оҥороллор

• Дьоппуон — 1 миэстэ
• Германия — 2 миэстэ
• АХШ — 3 миэстэ
• Аустралия — 4 миэстэ
• Канаада — 5 миэстэ
• Италия — 6 миэстэ
• Норвегия — 7 миэстэ
• Швеция — 8 миэстэ
• Аустрия — 9 миэстэ
• Саҥа Зеландия — 10 миэстэ

11-23 дылы Эуропа дойдулара…+ Соҕуруу Кэриэйэ

• Арассыыйа — 119 миэстэ… ол иһигэр Саха Сирэ — 132 миэстэни ылар…