1658

1658 сыл.

Туох буолбута

Бэс ыйа

• Сунгари түһэр сириттэн Амырынан үөһэ аалларынан устан тахсан испит Онуфрий Степанов баһылыктаах хаһаактары мондьуурдар хараабыллара үлтү сынньыбыттар. Кытайдар 47 хараабыллара тэргэнинэн ытыалаан ааллары (дощщаниктары) тимирдибиттэр. 270 хаһаак, ол иһигэр Степанов бэйэтэ, өлбүт, биир эрэ 40 киһилээх дощаник куоппут. Артемий Петриловскай диэн Хабаров сиэн быраата (племянник) уонна 45 киһи кытылга мырааннарга тахсан куоппуттар.

От ыйа

• От ыйын 6 — Алексей Михайлович ыраахтааҕы чаҕардара патриарх Никон ыыппыт киһитин кырбаабыттар, ыраахтааҕы уонна патриарх атырдьах салаатыныы арахсыбыттар. Никон патриарх Нуучча православнай сыаркабын туомнарын уларыппыта, онтон сылтаан билигин да оһо илик "Раскол" (хайдыһыы) үөскээбитэ. Бу түбэлтэ кэнниттэн Никон "патриарх буолан бүтэбин" диэн ааттаан бэйэтэ туттарбыт манастыырыгар көһөн хаалбыт. Ол эрээри, саҥа патриарх аҕыс сыл буолан баран биирдэ, 1666 сыллаахха талыллыбыта. Дьиҥэр, ыраахтааҕы уонна патриарх арахсыыларын төрүөтэ былааһы былдьаһыы этэ.

• От ыйын 20 — (урукку ааҕыынан от ыйын 10 күнэ) патриарх Никон дуоһунаһыттан батыммыт.
• От ыйын 31 — Ииндийэҕэ Аурангзеб Улуу Моҕуоллар импэрээтэрдэринэн биллэриллибит.