Иһинээҕитигэр көс

Хоромой

Бикипиэдьийэ диэн сиртэн ылыллыбыт
(Мантан: Хрома көстө)

Хоромой өрүс (нууч. Хрома, Хромая?) — Саха сирин хотугулуу-илин өттүгэр устар өрүс (үрэх).

Уһуна 711 км (сорох сиргэ 685 км дэнэр), тардыытын иэнэ 19700 км². Полоуснай томторооттон (Полоусный кряж) түһэр Тэмтэкэн (?) уонна Немалак (?) Араҥас диэн үрэхтэр силбэһиилэриттэн үөскүүр, Дьааҥы - Индигир намталынан устар уонна Илин Сибиирдээҕи байҕал Хрома тамаҕар (Хромская губа) түһэр.

Тардыытыгар 1333 км² уопсай иэннээх 8000 күөл баар, олортон ордук бөдөҥнөрө: Солунтах, Уһун-Уулах-Түбэтэ, Туоран-Күөл, Сүүрүктээх, Холоруктаах. Балаҕан ыйыттан бэс ыйыгар диэри мууһунан бүрүллэр. Курдат тоҥор.

Хаҥастан икки бөдөҥ салаалаах Тэҥкэли (119 км.) уонна Үрүҥ Уулаах (314 км.)

Кэрэхсэбиллээх чахчылар

[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

2009 сыллаахха Аллайыаха улууһугар ууттан 9 миэтэрэ үрдүккэ кытыл үөһээ өттүттэн 2 миэтэрэ кэриҥэ аллара араҥаҕа 6-7 ыйыгар өлбүт Хоромой сэлиичээнэ (нууч. хромский мамонтенок) көстүбүтэ. Уһуна 158,5 см, арҕаһынан үрдүгэ — 60 см, ыйааһына — 100 кг кэриҥэ)[1][2].

  • Атырдьах ыйын 29 (уруккуннан а.ы. 19) — Дьокуускайдааҕы Бирикээс дьиэтэ Терентий Алексеев диэн сулууспалаахха (служилому человеку) Хоромой үрэххэ дьаһаах тутар кыстык (симиэбийэ), остуруок тутар уонна олохтоохтортон дьаһаах хомуйар туһунан сорудах өйдөбүнньүк (нууч. наказная память) суруйбут[3].

Якутская АССР, словарь-справочник, Якутск, 1980 г.

  1. Всё о мамонтах(нууч.)(суох сигэ — история). Тургутулунна 18 Муус устар 2019.
  2. Учёные завершили полную расшифровку генома якутского мамонта(нууч.)(суох сигэ — история). Тургутулунна 18 Муус устар 2019.
  3. РГАДА, Ф. 1177. Якутская приказная изба. Д.949, л. 57-68 (А.А. Калашников История Якутии в фондах федеральных архивов России, справочник. — второе, дополненное. — Якутск: Медиа-холдинг "Якутия", 2012. — С. 206. — 328 с. — 500 экз.)