Параллелограмм

Бикипиэдьийэ диэн сиртэн ылыллыбыт
Перейти к навигации Перейти к поиску
Параллелограмм


Параллелограмм (был. грек. παραλληλόγραμμον, παράλληλος - сэргэ барар уонна γραμμή - сурааhын) - бу түөрт-муннук, утары сытар өттүлэрэ бэйэ-бэйэлэригэр пааранан сэргэлэһэллэр, ол аата сэргэ көнө сурааһыннарга сыталлар. Чааһынай түбэлтэннэн параллелограм киэнэ буолар

- көнө муннук, квадрат уонна ромб.


Свойствота[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

Параллелограмм утары таары сытар муннуктара тэннэр, онтон быысаһа сытар муннуктар суумата 180
  • Параллелограмм утары-таары сытар өттүлэрэ тэҥнэр.
  • Параллелограмм утары-таары сытар муннуктара тэҥнэр.
  • Биир өттугэтэ сытар муннуктар суумалара 180° тэҥ.
  • Параллелограмм диагоналлара быһыта охсуһаллар, уонна быһа охсуһар чоптор икки гына араар
  • Диагоналлар быһа охсуһар чоптор параллелограмм симметрия киинэ буолар
  • Параллелограмм диагоналынан икки тэн үс муннукка арахсар
  • Параллелограмм орто сурааһыннара диагоналлар быһа охсуһар чоптор быһа охсуһаллар. Ити чопко параллелограмм икки диагонала уонна икки орто сурааһына тэҥ
  • чаастарга арахсаллар.
  • Параллелограмм тождествота: параллелограмм диагоналларын квадраттарын суумата тэҥнэһэр быысаһа сытар өттулэрин икки гыммыт квадраттарын суумаларыгар:
  • Холобур а - AB өттү уһуна, b - BC өттү уһуна,


Параллелограмм бэлиэлэрэ[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

Параллелограмм түөрт муннук ABCD буолар, мантан биир эмит тутаах туолар буоллаҕына: <A = <C, <B = <D

  1. Түөрт муннука бэйэ бэйэтигэр быһа охсуһат икки утары-таары сытар өттулэрэ тэн уонна сэргэ барар буоллаҕына.
  2. Утары-таары сытар муннуктара пааранан тэннэр:
  3. Түөрт муннука бэйэ бэйэтигэр быһа охсуһат икки утары-таары сытар өттүлэрэ пааранан тэҥ: AB = CD, BC = DA.
  4. Икки утары-таары сытар өттулэрэ пааранан сэргэлэһэллэр: AB || CD, BC || DA.
  5. Диагоналлар тэн чааска арахсаллар быһа охсуһар чопко: AO = OC, BO = OD.
  6. Чугас сытар муннуктар суумалара 180°.
  7. Лоппоҕор түөрт муннук утары таары сытар өттулэрин ортолорун ырааҕын суумата кини полупериметрыгар тэн.
  8. Диагоналлар квадраттарын суумата тэннэһэр лоппоҕор түөрт муннук өттүлэрин квадраттарын сууматыгар.

Параллелограмм иэнэ[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

Бу формулалар параллелограммна эрэ тутталлар.
Параллелограм иэнэ тэннэһэр уһуну олоҕко төгуллээбиккэ.
S = ah, ханна a - өттү, h - a өттүгэ уһуну тардылыбыкка.
Параллелограм иэнэ тэннэһэр икки быысаһа сытар өттулэрин муннук синусугар төгүллээбиккэ.
S = a b sin(C),
ханна a уонна b - параллелограмм өттүлэрэ, С - ити икки өттү икки ардыгар сытар муннук.

ханна

Туттулубут литературата[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

https://ru.m.wikipedia.org/wiki/Параллелограмм - нууччалыы бикипиэдьийэттэн матырыйаала


Эбии корун[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]