Лямблиоз

Бикипиэдьийэ диэн сиртэн ылыллыбыт
Перейти к навигации Перейти к поиску

Быһаарыы.[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

Лямблиоз диэн лямблия паразиттартан оһоҕос үлэтин кэһиллиитэ ааттанар. Кебүтээччи паразит – Lamblia intensus – боростуой паразит буолар. Көрүҥэ ньолбоҕор буолар, уһуна – 10-25 мкм, кэтитэ -  8-12 мкм. Илин өттүгэр оһогоско сыстар диискэлээх.[1]

Тарҕаныыта.[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

Лямблиялары тарҕатааччынан лямблиялярынан сүһүрбүт киһи буолар. Ыалдьыбыт киһи экскерименнарынан уонна силинэн тарҕаныан сөп.  Киһиттэн киһиэхэ эмиэ бэриллэр.

Лямблиоз тарҕаныыта киһи хайдах аһыырыттан, төһө ыраас олохтооҕуттан-дьаһахтааҕыттан олус улахан тутулуктаах. Лямблиялар киһиэхэ киирэн өссө элбииллэр уонна киһи битэмиини аһыыр аһылыгыттан иҥэринитиин тохтотор, бытаардар. Лямблиялар үөһү таһаарар ханаалларга үөскээбэттэр, үөс ляблиялары өлөрөр. Онтон быһааралларынан, быар уонна үөс ыарыыларын биричиинэтинэн буолбат.

Ыалдьар кэм.[1][уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

Лямблиоз үксүн атын ыарыылары кытта тэҥҥэ киһини сүһүрдэр. Ол курдук шигелла паразиттарын кытта өр кэмҥэ оһоҕос үлэтин кэһиллиитигэр тириэрдэр. Уонна хроническай дизентерияҕа тириэрдэр. Киһи доруобуйатын кэбирэтэр уонна ыарыыларга утарылаһар кыаҕын мөлтөтөр.

Лямблиоз киһиэхэ киирэн ситэр кэмэ 1 эбэтэр 3 нэдиэлэ буолар. Киһи иһэ ыалдьар, иһэ үллэр, аһыан баҕарбат буолар, хотуолуур, сорох ыарыһахтар температуралара тахсар.

Саамай ыарыы күүһүрэр кэмэ 5-7 күн буолар. Сорох ыарыһахтар хас да ый ыалдьыахтарын сөп, ыалдьар кэмнэригэр аһыылара кэһиллэр, ыйааһыннара түһэр. Үгүс киһи 1-4 нэдиэлэнэн бэйэлэрэ үтүөрэллэр. Ыарыы хроническай көрүҥҥэ кубулуйуон эмиэ сөп, оччоҕуна киһи сотору-сотору оһоҕоһо  ыалдьар. Ол гынан лямблиоз үксүн улаханнык дириҥээбэт.

Билгэлээһин.[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

Киһи тахсан киирбит эттиктэрин анализтаан билиэххэ сөп. Үксүн оҕолор истэрэ ыалдьарыттан уонна убаҕастык тахсан киирииттэн билэллэр.

Эмтэнии.[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

[2]Лямблиоһу эмтээһин үчүгэйдик тиһэҕэр тиийэ үөрэтиллэ илик:

ыарыыны эмтииргэ биир стандарт булулла илик;

туттуллар препараттар үгүстэрэ хос дьайыылаахтар;

лямблиялар саҥа көрүҥнэрэ үөскүү турар, кинилэри эмтиир препараттар саҥардыллан иһиэхтээхтэр;

киһи ыарыыга утарылаһар кыаҕа мөлтөөтөҕүнэ, ыарыы хос киириэн сөп;

үксүн лямблиоһу кытта тэҥҥэ атын ыарыы баар буолар, онтон сылтаан эбии ол ыарыылартан эмтэнии эмиэ ирдэнэр.

Эмтэнии түһүмэхтэринэн ыытыллар:

бастатан туран – бэлэмнэнии – лямблиялар ахсааннарын аччатыы, оһоҕос үлэтин чөлүгэр түһэрии; иккиһинэн – ляблиялары суох оҥоруу - эмтиир препараттары туттуу; үсүһүнэн – түмүктээһин – оһоҕос үлэтин чөлугэр түһэрии, эт-хаан ыарыыны утарылаһар кыаҕын күүһүрдүү.

Өскөтүн ыарыһах лямблиялартан оһоҕоһун улэтэ кэһиллибэтэҕинэ, чопчу иккис түһүмэххэ – лямблиялары суох оҥорууга киириэххэ сөп.

Төһөнөн улаханных киһи оһоҕоһун үлэтэ кэһилиитэ күүстээх да, оччонон бэлэмнэнии түһүмэҕэ уһун буолуон сөп.

Лямблиоһунан сүһүрүү кэмигэр киһи минньигэһи сиирин аччатыахтаах, элбэх эти сиэхтээх, отон утаҕын, суораты, үүттэн оҥоһуллубут астары сиэхтээх.

Лямблиялары суох оҥорууга Энтерол диэн препарат туттуллар. Оҕолор 5 күн, улахан дьон 10 күн энтерол иһэллэр.

Эт-хаан ыарыыны утарылаһар кыаҕын күүһүрдэргэ полиокидоний укуолунан ананар, эбэтэр хааппыланан муннуга кутуллар. Ону таһынан ликопид таблетката ананар. Оҕолор 1 мг, улахан дьон 10мг иһэллэр.

Көмүскэнии.[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

Лямблиоз ханна баҕарар баар буолар. Ол иһин ыарыы хайдах тарҕанарын дьон билиэхтээх, чуолаан кыра оҕолоох төрөппүттэр.

Бастатан туран:[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

  • оҕуруот аһа, фрукта ыраастык сууйуллан эрэ баран сиэниллиэхтээх;
  • суунан баран аһыырга, ырааастык туттарга оҕо кыра эрдэҕиттэн үөрэниэхтээх, кирдээҕи тыытыа, айаҕар угуо суохтаах;
  • кыра оҕолоох ыал, оҕону үөрэтэн баран биирдэ дьиэ кыылларын иитиэхтээх. Дьиэ кыылларын сөбүнэн көрөн ветеринарга көрдөрүөхтээх, эмтэтиэхтээх;
  • уулуссаҕа аһыа уонна кирдээх сиргэ оҥоһуллубут аһы сиэ  суохтаах;
  • биллибэт күөллэргэ сөтүөлүүр сатаммат;
  • оргутуллубут уонна бытыылкаларга кутуллубут ууну иһиллиэхтээх;
  • кыра оҕолор кумахха уонна буорга оонньуулларын кыыллар сылдьыбат, ыраас эрэ сиргэ көҥүллэнэр.
  • 1,0 1,1   Авдюхина Т. И., Константинова Т. Н., Кучеря Т. В. и др. Лямлиоз: Учеб. пособие. — М., 2003. — 31 с.
  •   Мочалова А. А. и др. Лечение и диагностика лямблиоза в современных условиях //Актуальная инфектология. – 2013. – №. 1 (1).  Зайденварг Г. Е., Захарова И. Н., Катаева Л. А. и др. Лямблиоз у детей: проблема диагностики и выбора терапии // Русский медицинский журнал: Независимое издание для практикующих врачей. — 2004. — Т. 6, №