Николай Алексеевич Орлов

Бикипиэдьийэ диэн сиртэн ылыллыбыт
Перейти к навигации Перейти к поиску

Николай Алексеевич Орлов Саха республикатын тыатын хаһаайыстыбатын үтүөлээх үлэһитэ, Уус-Алдан улууһун бочуоттаах олохтооҕо, Аҕа дойду улуу сэриитин кыттыылааҕа. Хоро нэһилиэгин историятын үөрэтиигэ балачча архивнай матырыйааллары муспут, ахтыылары хомуйбут, нэһилиэк историятыгар биллэр-көстөр суолу хаалларбыт дьон олохторун хаһыаттарга сырдаппыт энтузиаст киһи быһыытынан биллэр. Кини олоҕун усталаах-туоратыгар төрөөбүт-үөскээбит нэһилиэгин дириҥник уонна кырдьыктаахтык үөрэтэн, тумаҥҥа сүтүөхчэ буолбут саҕахтары дьэҥкэрдэр туһугар туруулаһан үлэлэспитэ.

Орлов Николай Алексеевич 1925 сыллаахха ыам ыйын 12 кунугэр Уус-Алдан улууһун Хоро нэһилиэгэр дьадаҥы бааһынай кэргэнигэр төрөөбүтэ. Төгүрүк тулаайах улааппыта. 1934 с. Чараҥ начаальнай оскуолатыгар үөрэнэ киирбитэ уонна 1938 сыллаахха бүтэрбитэ. 1939 с. Мүрү 7 кылаастаах оскуолатыгар үөрэнэ киирбитэ. Манна сэттис кылааһы бүтэрбитэ. 1941 с. "Кыһыл Маяк" колхоз бырабылыанньата хоту балык бултааһыныгар ыыппыта. Күһүн эргиллэн кэлэн баран, колхох ферматыгар учуотчутунан үлэлээбитэ. 1943 с. бэс ыйын 3 күнүгэр Кыһыл Армия кэккэтигэр ыҥырыллыбыта. 06.08.1943-18.03.1944 сс. Монголияҕа 141-с караульнай ротаҕа сулууспалаабыта. 19.03.1944-09.08.1945 сс. 80-с мотострелковай полк 6-с ротатыгар сулууспалаабыта. 09.08.1945-03.03.1946 сс. Япония империалистарын утары 55-с Хинганскай Кыһыл Знамялаах стрелковай полка састаабыгар киирсэн сэриилэспитэ. 03.04.1946-06.11.1946 сс. 15935-Ю в/ч сулууспалаабыта. 16.03.1948 с. Кыһыл Армия кэккэтиттэн демобилизацияламмыта. Төрөөбүт колхоһугар 1950 с. диэри счетоводунан, звеноводунан үлэлээбитэ. 1950-1953 сс. Дьокуускайдааҕы тыа хаһаайыстыбатын оскуолатыгар үөрэнэн младшай агроном идэтин ылбыта. 1953-1954 сс. Маленков аатынан колхозка кылаабынай агрономунан, колхоз бэрэссэдээтэлин солбуйааччынан үлэлээбитэ. Комсомольскай тэрилтэ секретара этэ. 1955-1957 сс. Колхоз бырабылыанньатын бэрэссэдээтэлин солбуйааччынан талыллыбыта. "Чараҥ" биригээдэтин биригэдьииринэн үлэлээбитэ. 1957 сыллаахтан КПСС чилиэнэ. 1958-1961 сс. Герой Егоров аатынан колхоз бэрэссэдээтэлин солбуйаачытынан үлэлээбитэ. 1961-1962 сс. Хабаровскайдааҕы Үрдүкү партийнай оскуола истээччитэ. 1961-1963 сс. "Чараҥ" биригээдэтин биригэдьиирэ. 1963 с. Мүрү орто оскуолатын ботаникаҕа учуутала. 1964 с. "Октябрь" колхоз кылаабынай агронома, бырабылыанньа бэрэссэдээтэлин солбуйааччы. 1965 с. Партизан Заболоцкай аатынан колхоз кылаабынай экономиһа. 1965-1967 сс. "Маяк" колхоз бэрэссэдээтэлин солбуйааччы, колхоз кылаабынай агронома. 1967-1968 сс. Герой Егоров аатынан колхоз парткомун босхоломмут секретара. 1969-1970 сс. саҥа тэриллибит ММС кылаабынай экономиһа. 1970 с. Уус-Алдан оройуонун тыатын хаһаайыстыбатын производственнай управлениетын инженер-строителэ. 1971-1979 сс. Старшай инженер-мелориатор. 1979-1983 сс. "Сардаҥа" совхоз "Чараҥ" биригээдэтин биригэдьиирэ. 1986-1990 сс. Уус-Алдан улууһунааҕы куурдуллар уонна нүөлсүтүллэр систематын эксплуатациялыыруправления маастара. Өр сылларга нэһилиэк, оройуон сэбиэттэрин депутатынан хаста да талыллыбыта, уобаластааҕы комсомольскай, партийнай конференциялар делегаттара. Социалистическай куоталаһыы хас да төгүллээх кыайыылааҕа. Туһаныллыбыт литература: "Дойдум - Уус-Алдан Хорото" - Бороҕон: "Мүрү саһарҕата" АПХ, 2015 - 320 стр.