Ааҥл тыла

Бикипиэдьийэ диэн сиртэн ылыллыбыт
(Мантан: Американ инглиш көстө)
Ааҥл тыла  
Саҥарыы: /ˈɪŋɡlɪʃ/
Кэпсэтэллэр :  
Регион:
Бары кэпсэтээччилэр: Төрөөбүт тыл: 309–400 млн
Иккис тыл: 199–1,400 млн
Бүтүннүүтэ: 1.8 млрд
Тыл ууhа: Индо-Эуропа
 Герман
  Арҕаа Герман
   Ааҥл-Фриз
    Ааҥл
     Ааҥл тыла 
Суруга: Латин (Ааҥл вариана
Ил суолталаах
Ил статустаах: 53 дойду
Flag of the United Nations.svg Холбоһуктаах Нациялар
Flag of Europe.svg Эуропа Холбоhуга
22x20px Нациялар Доҕордоhуулара
Салайыллар: no official regulation
Тыл кодтара
ISO 639-1: en
ISO 639-2: eng
ISO 639-3: eng 
Anglospeak(800px).png
Countries where English is a majority language are dark blue; countries where it is an official but not a majority language are light blue. English is also one of the official languages of the European Union.
EN (ISO 639-1)

Ааҥыл тыла (ааҥл. the English language) диэн ииндийэ-европа тылларын герман салаатын арҕаа бөлөҕөр киирэр тыл. Билиҥҥи туругунан аан дойдуга ордук улахан суолтаны ылар тыл. Элбэх түөлбэ тыллаах.

Ааҥыл Сиригэр орто үйэлэргэ герман биистэрэ көһөн кэлиилэригэр үөскээбитэ. Сыыйа Улуу Британия омуктарын үксүлэрин төрөөбүт тыллара буолбута, кэлин импиэрийэ кэҥиирин кытта аан дойдуга тарҕаммыта. Холбоhуктаах Хоруоллук, Холбоhуктаах Штааттар, Канаада, Австралия, Саҥа Зеландия, Ирландия уонна Кариб регионун сорох дойдутун бастыҥ тыла. Аан дойду элбэх дойдутугар (бастатан туран Доҕордоhуу дойдуларыгар) уонна араас омуктар икки ардыларынааҕы тэрилтэлэригэр иккис уонна официаллык тыллара.

Тарҕаныыта[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

Ааҥыл тыла — 335 мөл киһи төрөөбүт тыла (2003 сыл), төрөөбүт тыл быһыытынан аан дойдуга үһүс тыл (кытай уонна испаан тылын кэннэ)[1][2]. 1.3 млрд киһи саҥарар (2007). ХНТ алта тылыттан биирдэстэрэ.

54 дойдуга судаарыстыба тылын быһыытынан билиниллэр[3] — Улуу Британияҕа, АХШ (отут биир штаакка), Австралияҕа, Ирландияҕа (ирландия тылын кытта), Канаадаҕа (боронсуус тылыныын) уонна Маальтаҕа (мальта тылын кытта), Саҥа Зеландияҕа (маори уонна илии тылларын кытта). Официальнай тыл быһыытынан Азия (Индия, Пакистан уо.д.а.) уонна Африка (сүнньүнэн Британия импиэрийэтин урукку холуонньалара) сорох судаарыстыбаларыгар туттуллар.

Суруга-бичигэ[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

Суруга-бичигэ VII үйэттэн латыын буукубаларыгар олоҕурар. Аныгы алпаабытыгар 26 буукуба баар.

Таба суруйуута атын тылларга холоотоххо уустугунан ааҕыллар. Тыл Барҕарыы үйэтин кэминээҕи туругар сөп түбэһэн оҥоһуллубут буолан аныгы саҥаҕа сөп түбэспэт. Элбэх тылга саҥарыллыбат буукубалардаах, сорох дорҕооннор буоллаҕына сөп түбэһэр буукубалара суох. Ааҕыы быраабылата наһаа элбэх быраабылаттан туорааһыннаах.

Быһаарыылар[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]