Иһинээҕитигэр көс

Япония бэлиэ күннэрэ

Бикипиэдьийэ диэн сиртэн ылыллыбыт

Япония бэлиэ күннэрэ.

  • Тохсунньу 3 — Тамасесери бэстибээл күнэ.
  • Тохсунньу 5Джома Синдзи. Камакура куоракка ыытыллар мацурилартан (бэстибээллэртэн) биирдэстэрэ. Куһаҕан тыыны куттууллар, оҕунан ытыалыыллар
  • Тохсунньу 7 — Сэттэ от бэстибээлэ (Нанакуса-но сэкку). Бу былыргы үгэс Японияҕа Кытайтан кэлбит. Сэттэ оттоох рис хааһыны сииллэр, оччоҕо уһун олохтонуохпут, чэгиэн туруктаныахпыт, куһаҕаны үүрүөхпүт диэн итэҕэйэллэрэ
  • Тохсунньу 11 — Кагами-бираки (аһаҕас сиэркилэ) — Күн таҥарата сиэркилэ көмөтүнэн босхоломмут күнэ. Аныгы Японияҕа үтүө мөкүнү, сырдык хараҥаны кыайыытын бэлиэтиир.
  • Олунньу 3 — Сэцубун.
  • Олунньу 4 — Риссюн — Саас саҕаланыыта (Саҥа дьыл)
  • Олунньу 7 — Хотугу сирдэр күннэрэ
  • Олунньу 11 — Ил олохтоммут күнэ
  • Олунньу 18 — Амами арыыларын түөлбэ тылын күнэ. Рюкю тыллара диэн ааттанар түөрт тыл баар, Амами арыыларын тыла олортон ордук хотугу сытааччылара. Урут дьоппуон тылыттан улахан уратылаахтара, атын дьоппуоннары өйдөөбөттөрө, билигин саҥарар киһи аҕыйаан, тыла-өһө дьоппуон тылыгар чугаһаан "хортуоска тыла" диэн (ол аата тыалар тыллара) сэнэбиллээхтик ааттанар, судаарыстыба атын тыл диэбэт, дьоппуон тылын түөлбэ тылынан билинэр.
  • Олунньу 22Куоска күнэ
  • Олунньу 23Нарухито импэрээтэр төрөөбүт күнэ
  • Олунньу 25 — Китано Байка-сай эбэтэр «Слива тыллыытын күнэ»
  • Муус устар 29Сёва күнэ[3]
  • Ыам ыйын 3 — Конституция күнэ (1948 сыллаахха бастаан бэлиэтээбиттэр)
  • Ыам ыйын 4 — Күөх от-мас күнэ. (みどりの日, Midori no Hi). Көмүс сэттиэлэ (Огон Шукан, 黄金週間) — Японияҕа муус устар 29-тан ыам ыйын 5 күнүгэр диэри бэлиэтэнэр судаарыстыба бырааһынньыктарыттан биирдэстэрэ. Бастаан урукку импэрээтэр төрөөбүт күнүн атын импэрээтэр бүрүстүөлгэ олорбутун кэннэ маннык ааттаабыттар (урукку импэрээтэр оту-маһы сөбүлүүрүн кэриэстээн), онтон Көмүс сэттиэлэни уһатар соруктаах отой да атын күҥҥэ көһөрбүттэр.
  • Ыам ыйын 5 — Танго но сэкку (эбэтэр Аямэ-но-хи — баҕа батаһын күнэ). Былыргыттан ыраахтааҕы дьиэтигэр ыытыллар Госэкку диэн ааттанар 5 сиэртэн биирдэстэрэ
  • Ыам ыйын 5 — Оҕо күнэ. Соҕуруу Кэриэйэҕэ эмиэ бу күн бэлиэтэнэр.
  • Ыам ыйын 15 — Аой-мацури, мальва бэстибээлэ
  • Ыам ыйын 17Тосегу бэстибээл (паланкиннар икки күннээҕи параадтара) [4]
  • Ыам ыйын 27 — Байыаннай байҕал флотун күнэ
  • От ыйын 7Танабата диэн таптал бэстибээлэ (урукку аата Сулус бэстибээлэ) ыытыллар. Үһүйээн быһыытынан, бу эрэ түүн таптаспыт сулустар көрсөр кыахтаахтар эбит.
  • От ыйын 10Натто күнэ (сояттан оҥоһуллар ас-үөл)
  • От ыйын 13Обон (дьоп. お盆?) эбэтэр Бон (дьоп. ?), өлбүттэри ахтан ааһар күн (от ыйын 16 диэри). Буддистар бу үс күн тухары өлбүттэр дьиэлэригэр таарыйан ааһаллар диэн итэҕэйэллэр. Бон одори диэн үҥкүү сиэрэ-туома толоруллар.
  • От ыйын 17 — Гион Мацури (Gion Matsuri)
  • От ыйын 19 — Дьахтар-миниистирдэр күннэрэ [6]
  • Атырдьах ыйын 6 — аан дойдуга Хиросима күнэ бэлиэтэнэр. Ядернай сэрии сэбин бобуу аан дойдутааҕы күнэ[7]
  • Атырдьах ыйын 9 — Куустуһуу күнэ
  • Атырдьах ыйын 11 — Хайа күнэ. 2014 сыллаахха Япония түмэнэ бу күнү 2016 сыллаахтан бэлиэтиир туһунан сокуон ылыммыта. Онно дьоппуон култууратыгар далай уонна хайа ураты суолталаахтара ыйыллыбыт.
  • Атырдьах ыйын 13 — Обон саҕаланар — өлбүттэри ахтар сиэр-туом (атырдьах ыйын 13—15 күннэрэ).
  • Балаҕан ыйын 9Хризантема күнэ эбэтэр Кику-но-Секку
  • Балаҕан ыйын 18Окинава арыы олохтоохторун түөлбэ тылларын күнэ
  • Балаҕан ыйын 23 — Сюбун-но-хи диэн күн-түүн күһүҥҥү тэҥнэһиитин күнэ. Бу күн дьон өбүгэлэрин уонна өлбүттэри кэриэстииллэр.
  • Алтынньы 9 — Такаяма Күһүҥҥү бэстибээлэ
  • Алтынньы 13 (Сикокучуо, Эхимэ провинция) — Дои тайкомацури (алтынньы 13–15), үүнүү өлгөм буоларыгар сиэр-туом толороллор
  • Алтынньы 22 (Киото) — Дзидай Мацури. 1868 сыллаахха Япония киин куоратынан Токио буолбутугар, импэрээтэр, кини аймахтара, чаҕардара уонна тыһыынчанан чунуобунньуктар Киототтан көһүүлэрин сиэрэ-туома оҥоһуллубут. Бу күн сыл ахсын Киото куоракка дьон былыргылыы таҥнан баран ол көһүүнү үтүктэллэр
  • Сэтинньи 1 — Бэйэни көмүскэнии күүстэрин күнэ
  • Сэтинньи 3Култуура күнэ
  • Сэтинньи 15 — Сити-го-сан («сэттэ-биэс-үс»). Биэс уонна үс саастаах уолаттары, сэттэ уонна үс саастаах кыргыттары кимоно эбэтэр атын мааны таҥаһы таҥыннаран синто храмыгар илдьэллэр уонна сиэр-туом толороллор. Бу бырааһынньык оҕо улаатар кэмин биир улахан олуга буолар.
  • Сэтинньи 23 — Үлэ иһин махтал күнэ
  • Сэтинньи 28 — Хоонко. Буддизм Япониятааҕы салаата Дзёдо Синсю (шин буддизм) бу күн бэйэтин олохтооччутун Синран Шонины ахтар.
  • Ахсынньы 8
    • Бодхи күнэ (Будда өйүн сырдааһынын күнэ)
    • (Киото уонна Кансай эрэгийиэннэргэ) — Хари-Куйо. Тостубут иннэ күнэ, бу күн иистэнэр сатабылы тупсарыы күнүнэн ааҕаллар, синтоистар уонна буддистар ол туһугар таҥараҕа үҥэллэр. Канто эрэгийиэҥҥэ олунньу 8 күнүгэр бэлиэтииллэр.
  • Ахсынньы 14 — Түөрт уон сэттэ ронины ахтар-саныыр күн. Бу күн Сэнгаку-дзи диэн Токиоҕа баар таҥара дьиэтигэр көмүллэ сытар даймену уонна кини рониннарын ахталлар. Бу XVIII үйэҕэ буолбут түбэлтэни дьоппуоннар бэриниилээх буолуу холобурун быһыытынан былыргыттан билинэллэр
  • Ахсынньы 21 эбэтэр ахсынньы 22Күн туруутун кэмигэр илиҥҥи дойдуларга тэриллэр Дунчжи бэстибээл. Инь уонна Янь бөлүһүөпүйэтигэр хараҥа уонна сырдык алтыһыылырагыр суолталаах күн быһыытынан бэлиэтэнэр. Үксүн дьон аймахтарын кытта бэлиэтииллэр
  • Ахсынньы 23 — Сынньалаҥҥа олорор импэрээтэр төрөөбүт күнэ
  • Ахсынньы 31 — Омисока