Чурумчуку (балет)

"Чурумчуку" балет — Саха үҥкүүтүн чөмчүүк тааһынан билиниллэр 1964 сыллаахха туруоруллубут балет.

Либреттотын Эллэй остуоруйатыгар олоҕуран искусствовед, саха үҥкүүтүн чинчийээччитэ Мария Жорницкая суруйбута, кини бу балеты туруорар туһунан 50-с сс. толкуйдаабыта. Хореографиятын Уфааттан ыҥырыллыбыт Кира Карпинская оҥорбута, муусукатын Улан-Үдэттэн ыҥырыллыбыт Жигжит Батуев суруйбута, худуоһунньук — Василий Антонов. Бастакы испэктээк муусуката туруорааччы дирижер Галина Кривошапко салалтатынан ааспыта.

Үҥкүүһүттэр бастакы састааптара:

• Чурумчуку — Афанасий Ефремов,
• Ньургуйаана — сахалартан бастакы идэтийбит балерина Евдокия Степанова
• Тойон Чупчуруйдаан — Лаврентий Мекюрдянов,
• Сүрүн кыталык — Евдокия Сивцева,
• Күндү Таас — Новосибирскайдааҕы хореография училищетын саҥа бүтэрбит Саргылана Саввина.

Ньургуйаана уонна Чурумчуку баартыйаларын сыанаҕа кэлин Наталья Христофорова, Клавдия Иванова, Наталья Посельская, Алексей Попов, Анатолий Ултургашев, Геннадий Баишев үҥкүүлээбиттэрэ. Күндү Таас оруолун Лира Габышева уонна Мария Сайдыкулова толорбуттара.

Балеты аан бастаан 1964 сыллаахха бэс ыйын 27 күнүгэр, Саха сиригэр Нуучча култууратын уонна ускуустубатын күннэрэ буола турдаҕына көрдөрбүттэр.

Балет 30 сыла

1994 с., балет 30 сыла туолутугар бастакы «Ньургуйаана» Евдокия Александровна Степанова «Чурумчукуну» Николай Николаевичй Попов саҥа сценографиятыгар туруорбута. Ньургуйаана уонна Чурумчуку сүрүн баартыйаларын үс састаап толорор буолбута: Юлия Мярина уонна Сарыал Афанасьев (бастакы толоруу), Надежда Корякина уонна Ренат Хон, Вера Слепцова уонна Леонид Попов. Дирижер - Алексей Унаров.

Балет 55 сыла

2019 сыллаахха, балет 55 сылыгар, Саха сирин бастакы идэтийбит танцовщига, педагога, балетмейстера Иннокентий Христофоров 100 сааһыгар, норуодунай бэйиэт Эллэй 115 сааһыгар балеты Таатта улууһугар таһаарн көрдөрбүттэрэ.

• Ньургуйаана – СӨ үтүөлээх артыыһа Юлия Мярина;
• Чурумчуку — СӨ үтүөлээх артыыһа, «Үҥкүү кута» (Душа танца) бириис лауреата Сарыал Афанасьев;
• Тойон Чупчуруйдаан – СӨ үтүөлээх артыыһа Ренат Хон;
• Кыталык — СӨ үтүөлээх артыыһа Динара Гасанбалаева;
• Күндү Таас – Александра Ларева;
• Аптаах Ат — СӨ үтүөлээх артыыһа Павел Необутов.