Уйуос
Уйуос (уезд) — Арассыыйаҕа урут (уонна сорох атын дойдуларга билигин да) киин куораты уонна тулалыыр сирдэри холбуур дьаһалта биирдэмэ. Арассыыйа импиэрийэтигэр 1775 сыллаахтан уйуостар дойдуну тыырыы, салайыы уонна нолуок хомуйуу сүрүн биирдэмэ буолбуттара. Хас да уйуос холбоһон күбүөрүнэ буолаллара. Уйуос киинигэр (уйуос куората) дьаһалта, полиция уонна суут бааллара. Уйуос буоластарга (волость) арахсара.
1917 сыллаахха Арассыыйа импиэрийэтигэр 800-кэ тиийэр уйуос баара.
Саха уйуоһа
[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]1708 сыллаахха ахсынньы 28 күнүгэр Петр I ыраахтааҕы Арассыыйа импиэрийэтигэр аҕыс күбүөрүнэни тэрийэр туһунан ыйааҕар Саха уйуоһа уонна онно киирэр симиэбийэлэр ахтыллаллар. Оччотооҕуга Саха уйуоһа бастаан Сибиир күбүөрүнэтин Тобол провинциятыгар (Тобольская провинция) киирэрэ, онтон биэс сылынан Тобол провинциятыттан Енисей уонна Иркут провинциялара (Енисейская и Иркутская) араарыллыбыттарыгар, Иркутскай провинцияҕа киирэр буолбута.