Сойуолаһыыны утары охсуһуу күнэ
Сойуолаһыыны утары охсуһуу күнэ (ааҥл. Anti-Bullying Day) — сүнньүнэн оскуола саастаах оҕолору туох эрэ уратылаахтарынан көйгөтүтэн сойуолаһалларыгар болҕомто тардаары сылын ахсын ыам ыйын 4 күнүгэр бэлиэтэнэр.
"Ханнык баҕарар оҕо атаҕастаныан сөп эрээри, сорох оҕолор атыттардааҕар элбэхтик атаҕастаналлар. Доруобуйаларынан хааччахтаах оҕолор, беженецтэр оҕолоро, кыаммат ыал оҕолоро, оскуолаҕа үөрэммэт оҕолор үөҕүүгэ, атаҕастабылга ордук ыллараллар," — диир ХНТ генеральнай сэкиритээрин оҕолору күүһүлээһини утарсыыга аналлаах бэрэстэбиитэлэ[1].
Устуоруйата
[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]Бастаан 2007 сыллаахха Канаадаҕа икки тохсус кылаас үөрэнээччилэрэ сойуолаһыыга түбэспит оҕону өйөөн тэрийбиттэрэ, кэлин аан дойду үрдүнэн тарҕаммыта[2][3]. 2012 сыллаахха ХНТ бу күнү бэлиэтиир буолбута. Чинчийии көрдөрөрүнэн сойуолаһыыга хас төрдүс оҕо түбэһэр[4], ол ахсаантан 71 бырыһыана тохтообот, ол аата ол оҕолор хас күн аайы көйгөлгө сылдьаллар.
Күн суолтата
[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]- Бу күн дьон олоҕун быыһыыр.
Чинсчийиилэр көрдөрбүттэринэн буллинг сиэртибэлэрэ икки төгүл элбэхтик бэйэлэригэр тиийинэр туһунан толкуйдууллар эбит. Оҕолорго болҕомто уурдахха, өйөөтөххө бу дьулаан статистиканы уларытыахха сөп.
- Оҕолор оскуоланы бүтэрэллэригэр көмөлөһөр.
Чинчийии көрдөрөрүнэн, атаҕастабылга түбэспит оҕолор үксүн оскуоланы быраҕан кэбиһэллэр. Сэрэтэр миэрэ оҕолору оскуолаҕа хаалалларыгар уонна инники олохторун сөпкө оҥостоллоругар көмөлөһүөн сөп.
- Ураты буолууну көҕүлүүр.
Аан дойду араас көрүҥүнэн баай. Анти-буллинг күнэ диэн атаҕастабылы тохтотуу эрэ буолбатах, ону таһынан дьон бэйэ-бэйэтиттэн уратытын бэлиэтиир күн.
Күнү хайдах бэлиэтиэххэ сөбүй
[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]Сойуолаһыыны утарар күнү бэлиэтииргэ маннык сүбэлэри биэрэллэр[5]:
- Атын оҕолор бы тиэмэҕэ аһаҕастык этинэллэрин көҕүлээ
Буллинг сиэртибэлэрэ үксүн инники күөҥҥэ бэйэлэрэ тахсыбаттар. Ол иһин атаҕастабыл туһунан атын оҕолор аһаҕастык этиэхтээхтэр. Атаҕастанар оҕолор төрөппүттэриттэн эбэтэр учууталларыттан көмө көрдүүллэригэр көҕүлээ.
- Көмө уонна өйөбүл көрдөө
Эн атаҕастабыллаах киһини кытта алтыһар буоллаххына, эрэллээх доҕоргор эбэтэр улахан киһиэхэ кэпсээ. Эн дьылҕаҕын уонна куттала суох буолуугун хааччыйар дьон, уопсастыбаннай бөлөхтөр уонна тэрилтэлэр бааллар.
- Доҕор буол
Аһылыкка соҕотоҕун олорор эбэтэр хаһан да оонньууларга кыттыспат киһиэхэ доҕор буол. Сороҕор көннөрү кини санаатын истии эбэтэр киниэхэ киһи быһыытынан интэриэһи көрдөрүү эрэ барытын төрдүттэн уларытыан сөп.
Быһаарыылар
[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]- ↑ В День борьбы с травлей и издевательствами Канцелярия Специального представителя Генерального секретаря призывает активизировать усилия с целью положить конец терроризированию детей. Архыыптаммыт 2025, Бэс ыйын 21 күнүгэр. ХНТ ситим-сирэ, Марта Сантуш Паиш, Нью-Йорк, 2017.05.4
- ↑ Pink Shirt Day(ааҥл.). Pink T-Shirt Day Society.
- ↑ Pink Shirt Day. Mental Health Foundation of New Zealand.
- ↑ S.P. Limber, P. Cunningham, V. Florx, J. Ivey, M. Nation, S. Chai, and G. Melton, "Bullying among school children: Preliminary findings from a school-based intervention program," paper presented at the Fifth International Family Violence Research Conference, Durham, NH, June/July 1997.
- ↑ https://nationaltoday.com/anti-bullying-day/#why-we-love