Иһинээҕитигэр көс

Попов Андрей Иннокентьевич (статистик)

Бикипиэдьийэ диэн сиртэн ылыллыбыт

Попов Андрей Иннокентьевич (1858-?) — 1886 с. Дьокуускайга бастакы метеостанцияны тэрийбит, 1887 с. Арассыыйа хотугулуу-илинигэр Дьокуускайга бастакы түмэли төрүттээбит киһи, ИРГО Саха сиринээҕи салаатын тэрийсээччи, тэрилтэ иккис бэрэстээтэлэ, Саха уобалаһын статистикатын кэмитиэтин бэрэстээтэлэ, 1913 сылтан уобалас вице-күбүрүнээтэрэ, 1914 сылтан биир сыл Саха уобалаһын күбүрүнээтэрин эбээһинэһин толорооччу.

1858 сыллаахха Дьокуускайга төрөөбүтэ. Төрдө хаһаахтартан диэн суруллар, ол эрээри араспаанньатын көрдөххө аҕабыыттар эмиэ бааллар быһыылаах.

1879 сыллаахха ЯОСК сэкиритээринэн анаммыт. Бу дуоһунаска олорон кыраайы үөрэтэр олохтоох дьоҥҥо уонна көскө кэлбит сыылынайдарга көмөлөһөр эбит, Н.Д. Юргнес, И.Д. Черскэй, Э.В. Толль, П.Л. Драверт эспэдииссийэлэригэр көмөлөспүт ("просвещенное содействие"). 1894 сыллаахтан ВСОИРГО чилиэнэ буолбут.

1888 с. тохсунньутуттан 1892 сыл кулун тутарыгар диэри метеостанцияҕа босхо үлэлээбит, метеорология кэтээһинин ыыппыт. 1891 с. олунньу 5 күнүгэр сарсыарда 7 чааска Дьокуускайга саамай тымныы тэмпэрэтиирэни бэлиэтээбит: -64,4 кыраадыс.

1995 сыл тохсунньутугар аатырбыт Сибиряков этнографияҕа эспэдииссийэтин (1894-96) бастакы мунньаҕын салайан ыыппыт.

ИРГО Саха сиринээҕи салаатын арыйыы көҕүлээччилэриттэн биирдэстэрэ этэ, 1913 с. сэкиритээринэн, 1914 сылтан бэрэссэдээтэлинэн талыллан үлэлээбитэ[1].

Сэбиэскэй былаас саҕана 1928 сыллаахха диэри статкэмитиэккэ үлэлээбит, ол сыл "чисткаҕа" түбэһэн ууратыллыбыт уонна 1933 с. Дьокуускайтан киин Арассыыйаҕа көһөн барбыт[2].

2023 сыллаахха атырдьах ыйын 23 күнүгэр Дьокуускайга Наассыйа бибилэтиэкэтин эргэ дьиэтигэр Андрей Поповка аналлаах мэҥэ хаптаһын арыйбыттара.

  1. Антонов Е.П., Аргунова Л.А., Иванова Р.Н. История Якутского отделения Русского географического общества. — Якутск: Якутская республиканская типография им. Гагарина, 2025. — С. 16. — 200 с. 500 экз. ISBN 978-5-6050715-1-8
  2. Е.П. Антонов, Л.А. Аргунова, Р.Н. Иванова История Якутского отделения Русского географического общества: события, люди, достижения / С.И. Боякова. — Якутск: Якутская республиканская типография им. Ю.А. Гагарина, 2025. — С. 19. — 200 с. 500 экз. ISBN 978-5-6050715-1-8