Оттук
Оттук диэн сылааһы, электричество уонна да атын энергияны ыларга туттуллар эттик. Үксүгэр уматыллар, онтон атомнай оттук уматыллыбат. Оттуктар икки улахан группаларга арахсаллар: сир анныттан хостнор уонна атын.
Сир анныттан хостонор оттуктар[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]
Сорох дьон сиртэн хостонор оттугу туттары аҕыйатыы иһин охсуһаллар, тоҕо диэн сири дойдуну, салгыны киртитэр диэн. Углеродтан оҥоһуллубут буолан уматтахха оксид углероду салгыҥҥа ыытар, онтон сир сылыйар диэн толкуйдууллар. Өссө сиртэн хостнор оттуктар саҥатыллыбаттар, ол аата бириэмэ аастаҕына оннук оттук бүтүө диэн этэллэр.
Атын оттуктар[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]
Атын оттуктар сиртэн хостоммоттор. Сорохторугар, ол курдук атомнайга уонна водородка углерода суох, сорохторго, ол курдук маска уонна этанолга углеродтаах.
- Атом энергиятын оттуга
- Водород
- Мас
- Биомасса
- Биотопливо
- Биодизель (дизель курдук, гынан баран оттон-мастан оҥоһуллар)
- Этанол (кукурузаттан уонна туурахтаахтартан, ол курдук пшеницаттан оҥоһуллар)
- Тыал энергиятын туттуу
Бу оттуктар саҥатыллаллар, ол аата киһи бүттэҕинэ өссө оҥоруон сөп. Ол курдук этанол бүттэҕинэ өссө кукурузаны эбэтэр туураахтаахтары үүннэрэн оҥоруохха сөп.\