Лионель Месси
| Лионель Месси | |
|---|---|
.jpg) | |
| Төрөөбүтэ |
1987 бэс ыйын 24 Росарио, Аргентина |
| Позицията | бастааччы |
| Уҥуоҕа | 170 |
Лионе́ль Андре́с Ме́сси (исп. Lionel Andrés Messi, Spanish pronunciation: [ljoˈnel anˈdɾez ˈmesi] (listen ); төр. бэс ыйын 24 1987, Росарио, Аргентина)[1][2][3][4] — Аргентина футбол оонньооччута, Америка MLS лигатын «Интер Майами» кулуубун бастааччыта уонна хапытаана, 2011 сыллаахтан — Аргентина хамаандатын хапытаана[5]. Барселона уонна Аргентина хамаандаларын бастыҥ бомбардира. Үгүс футбол экспердара Месси аан дойду биир чулуу футболиһа буолар дииллэр[6][7][8][9][10][11][12].
«Барселона» футбол академиятын иитиллээччитэ, бастакы хамаандаҕа 17 сааһыттан оонньуур. Онтон ыла кулуубу кытта Испания чөмпүйүөнүн уон титулун, УЕФА чөмпүйүөннэрин лиигатын түөртэ, Испания Куубагын алтата, Испания Суперкуубактарын аҕыста, Дьобуруопа Суперкуубагын үстэ уонна Футболга Аан дойду кулууптарын чөмпүйэнээтин үстэ ылаттаабыта. УЕФА чөмпүйүөннэрин Лиигатын бастыҥ бомбардирын аатын алтата ылбыта уонна алтата — Испания чөмпүйэнээтин.
2005, 2007—2013, 2015—2017 уонна 2019 сылларга Аргентина бастыҥ оонньооччута буолбута, онтон бүтэһик уон наҕараадата кыраныысса таһынааҕы аргентинец быһыытынан иҥэриллибитэ[13][14]. 2009, 2010, 2011, 2015, 2017, 2018, 2019 сылларга Испания чемпионатын бастыҥ футболиһа буолбута. 2009 сыллаахха УЕФА кулууптарын бастыҥ футболиһа буолбута. Эмиэ ол сылга Дьобуруопа бастыҥ футболиһын быһыытынан «Алтан мээчиги» уонна ФИФА версиятынан аан дойдуга бастыҥ футболист быһыытынан «Бриллиант мээчиги» ылбыта. 2010 сыллаахха аан дойду бастыҥ футболиһа буолбута («ФИФА алтан мээчигин» бастакы ылааччы). 2011 сыллаахха эмиэ бастакыннан Дьобуруопа бастыҥ оонньооччута буолбута. «Алтан буутсаны» алтата туппута (2010, 2012, 2013, 2017, 2018, 2019).
2012 сыл кулун тутарыгар «Барселона» иһин оонньууларга рекорд охсубута — 234 гол. Ону таһынан 2011/12 сезонҥҥа Испания чөмпүйэнээтин рекордун олохтообута — 50 голу киллэрбитэ[15]. 2014 сыл кулун тутарыгар 371 голлаан Барселона 87 сыллааҕы гол рекордун куоһарбыта[16]. 2014 сыллаахха сэтинньи 22 күнүгэр Испания чөмпүйэнээтин голга рекордун куоһарбыта — 251 гол, (бу рекорд 59 сыл турбута). 2014 сыл сэтинньи 25 күнүгэр Чөмпүйүөннэр Лиигаларын рекордун куоһарбыта — 71 мээчик. 2017 сыл муус устарыгар 29 сааһыгар «Барселона» иһин оонньууга 500 голу киллэрбитэ уонна Испания футболун оннук рекорду биир кулууп иһин оонньууга олохтообут соҕотох оонньооччута буолбута. «Эль Класико» уонна «Каталония дербитын» устуоруйатыгар бастыҥ бомбардир.
Олоҕун олуктара
[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]Лионель Месси 1987 сыллаахха бэс ыйын 24 күнүгэр Росарио диэн Аргентина куоратыгар төрөөбүтэ. Аҕата — Хорхе Орасио Месси, ыстаалы уһаарар комбинаакка фабрика үлэһитэ, ийэтэ — Селия Мария Месси (урукку араспаанньата Куччиттини), дьиэ сууйааччы[17][18][19]. Икки убайдаах: Родриго уонна Матиас, уонна балтылаах Мария Соль[20]. Икки тастыҥ быраата, Эмануэль уонна Максимилиано Бьянкуччилар, эмиэ футболистар.
Месси футболунан биэс сааһыттан дьарыктаммыта, аҕата эрчийэр ойоҕос «Грандоли» кулуубугар сылдьыбыта[21]. Бастакы дьарыктарга эбэтэ Селия илдьэр эбит, дьиэ кэргэҥҥэ кини эрэ сиэнин футболист оҥоруон баҕарара; кэлин Лионель туох баар голларын киниэхэ аныыра[22].
Карьерата
[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]Ыччат кулууптара
[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]- Грандоли: 1992—1994
- Ньюэллс Олд Бойз: 1994—2000
- Барселона: 2000—2003
Профессионал кулууптар
[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]- Барселона: 2003—2021
- Пари Сен-Жермен: 2021—2023
- Интер Майами: 2023—билигин
Ил хамаанда
[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]- Аргентина U20: 2004—2005
- Аргентина: 2005—билигин
Ситиһиилэрэ
[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]Хамаанда
[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]«Барселона»
- Испания чемпиона (10): 2004/05, 2005/06, 2008/09, 2009/10, 2010/11, 2012/13, 2014/15, 2015/16, 2017/18, 2018/19
- Испания куубагын кыайыылааҕа (7): 2008/09, 2011/12, 2014/15, 2015/16, 2016/17, 2017/18, 2020/21
- Испания суперкуубагын кыайыылааҕа (8): 2005, 2006, 2009, 2010, 2011, 2013, 2016, 2018
- УЕФА чемпионнар лигатын кыайыылааҕа (4): 2005/06, 2008/09, 2010/11, 2014/15
- УЕФА суперкуубагын кыайыылааҕа (3): 2009, 2011, 2015
- Аан дойду кулууп чемпионатын кыайыылааҕа (3): 2009, 2011, 2015
«Пари Сен-Жермен»
- Франция чемпиона (2): 2021/22, 2022/23
- Франция суперкуубагын кыайыылааҕа: 2022
«Интер Майами»
- MLS куубагын кыайыылааҕа: 2025
- MLS регуляр чемпионатын кыайыылааҕа: 2024
- MLS илин конференциятын кыайыылааҕа: 2025[494]
- Лигалар куубагын кыайыылааҕа: 2023
Аргентина хамаандата
- Аан дойду чемпиона: 2022
- Америка куубагын кыайыылааҕа (2): 2021, 2024
- Финалиссима кыайыылааҕа: 2022
- Олимпия чемпиона: 2008
- Аан дойду чемпионатын үрүҥ көмүс бирииһэ: 2014
- Америка куубагын үрүҥ көмүс бирииһэ (3): 2007, 2015, 2016
- Америка куубагын бронза бирииһэ: 2019
- Аан дойду ыччат чемпионатын кыайыылааҕа: 2005
Тус
[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]- Алтан мээчик кыайыылааҕа (4): 2009, 2019, 2021, 2023
- ФИФА алтан мээчик кыайыылааҕа (4): 2010, 2011, 2012, 2015
- ФИФА сыл оонньооччута: 2009
- Алтан буутса кыайыылааҕа (6): 2010, 2012, 2013, 2017, 2018, 2019
- The Best FIFA Men’s Player биһирэбилэ (3): 2019, 2022, 2023
- Laureus World Sports Awards версиятынан сыл бастыҥ спортсмена (2): 2020[c], 2023
- Дьобуруопа сыл бастыҥ футболиһын бирииһэ (2): 2011[92], 2015[148]
- Аан дойду чемпионатын бастыҥ оонньооччута (2): 2014, 2022
- Golden Boy биһирэбилин кыайыылааҕа: 2005
Быһаарыылар
[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]- ↑ Лионель Месси — биография, карьера, фото. soccerland.ru.
- ↑ Lionel Messi biography. biography.com. Төрүт сириттэн архыыптанна 11 Ыам ыйын 2013.
- ↑ Messi 10 - Personal biography. fcbarcelona.com. Төрүт сириттэн архыыптанна 11 Ыам ыйын 2013.
- ↑ Месси, Лионель — аргентинский футболист, выступающий за испанский ФК "Барселона"(нууч.). Лента.ру. Төрүт сириттэн архыыптанна 13 Бэс ыйын 2013.
- ↑ Лионель Месси станет новым капитаном сборной Аргентины. Евроспорт (28 Атырдьах ыйын 2011). Төрүт сириттэн архыыптанна 11 Ыам ыйын 2013.
- ↑ Терри — Месси величайший Архыыптаммыт 2015, Муус устар 14 күнүгэр.
- ↑ Пеле: «Месси лучший футболист мира за последние 10 лет» Архыыптаммыт 2015, Кулун тутар 30 күнүгэр.
- ↑ Давид Вилья: «Месси — лучший футболист мира» Архыыптаммыт 2015, Муус устар 13 күнүгэр.
- ↑ Бекхэм: «Месси — просто лучшиий в мире» Архыыптаммыт 2015, Муус устар 17 күнүгэр.
- ↑ Уэйн Руни: «Лучший футболист мира — Лионель Месси» Архыыптаммыт 2016, Кулун тутар 4 күнүгэр.
- ↑ Ариго Сакки: Месси — единственный гений современного футбола Архыыптаммыт 2015, Ыам ыйын 8 күнүгэр.
- ↑ Пол Скоулз: «Лионель Месси — гениальный футболист» Архыыптаммыт 2015, Ыам ыйын 29 күнүгэр.
- ↑ С 2008 года приз был разделён на две номинации: лучший футболист, выступающий в чемпионате Аргентины и лучший аргентинец за рубежом
- ↑ Círculo de Periodístas Deportivos — Noticias Архыыптаммыт 2015, Балаҕан ыйын 23 күнүгэр.
- ↑ Месси — первый футболист в Испании, забивший 50 голов за сезон Архыыптаммыт 2015, Ахсынньы 22 күнүгэр.
- ↑ Лионель Месси стал лучшим бомбардиром в истории «Барселоны» Архыыптаммыт 2014, Ыам ыйын 2 күнүгэр.
- ↑ El crack que desea victorias de regalo Архыыптаммыт 2011, От ыйын 26 күнүгэр.
- ↑ Lionel Messi: Magic in his feet Архыыптаммыт 2015, От ыйын 5 күнүгэр.
- ↑ Los intereses de Messi Архыыптаммыт 2009, Ыам ыйын 4 күнүгэр.
- ↑ Lionel Messi bio Архыыптаммыт 2017, Ыам ыйын 13 күнүгэр.
- ↑ Messi has all the qualities to take world by storm Архыыптаммыт 2008, Ахсынньы 6 күнүгэр.
- ↑ Месси: голларбын эбэбэр аныыбын Архыыптаммыт 2010, Ахсынньы 14 күнүгэр.