Кыттааччы ырытыыта:Sainkap1
Тиэмэ эбииПрокопьев Март Николаевич Саха Республикатын культуратын туйгуна, Булуу улууьун Чочу нэьилиэгин бочуоттаах олохтоо5о, улэ бэтэрээнэ Март Николаевич Прокопьев. Март Николаевич 1946 сыллаахха алтынньы 28 кунугэр Сыралта5а Прокопьевтар дьиэ кэргэттэригэр 3-с о5онон тереебутэ. 1965 сыллаахха колхозка улэлии киирбитэ. Онтон колхозтан совкозка кеьуу буолан , 1967-1993сс. Степан Аржаков аатынан совхозка, онтон «Чочу» совхозка рабочайдаабыта. Оччотоо5у ыччат доруобуйатынан аьаах дьонтон уратыта, бары Советскай Армия5а сулуусбалаан ытык иэстэрин толороллоро. Март Николаевич сулууспалыыр кэмнэригэр партийнай оскуола5а уерэммитэ, бэркэ сулууспалаан махтал суруктаах, младшай сержант званиелаах 1972 сылга дойдутугар эргиллэн кэлбитэ. Кэлээт да 1 Куулэттэн теруттээх, Чочуга сиэстэрэлиир, кыайыгас-хотугас, киьи эрэ умсугуйа керер уьун суьуохтаах Долгунова Варвара Гаврильевналыын атырдьах ыйын 1 кунугэр ыал буолбуттара. Прокопьевтар 3 уол, 1 кыыс о5ону теретен, улаатыннаран, уонтан тахса сиэн о5о минньигэс сытын ылар дьоллоох ыал буолбуттара. Март Николаевич 1993-2003 сылларга Чочу оскуолатын музейыгар лаборантан са5алаан музей сэбиэдиссэйинэн улэлээбитэ. Кэлин музей кэнээн, улаатан, 2004с. оскуолаттан арахсан, нэьилиэк музейа буолбута. Онно Март Николаевич сэбиэдиссэйинэн ананан улэлээбитэ. Музейга улээлээбит кэмнэригэр музей тэрээьиннэриттэн, экспонаттарын хомуйууттан ураты Март Николаевич биир киьи холугар элбэх улэни ыыппыта. Ол курдук, кини Саха сирин народнай поэта И.М. Гоголев – Кындыл аатын уйэтиитигэ сыралаьан туран улэлээбитэ. Кындыл дьоно олорбут етехтерун – Быыттыйы Саха сирин «Ытык сирдэрэ» ааттарыгар киллэриигэ, музей Кындыл аатын сугэригэр элбэхтик улэлэспитэ. Ити улэтин сыанабылын Булуу улууьун салататыттан кэлбит бэрт угус махтал суруктар, анал бэлиэлэр кэрэьэлииллэр. 2005 сыллаахха Март Николаевич Булуу улууьун И.М. Гоголев – Кындыл аатынан бириэмийэ лауреата буолбута. Чочу сэлиэнньэтигэр турар «Памятник павшим героям» бэйэтэ туспа сквердээх ейдйбунньуккэ 2010 сыллаахха сэрии кэмигэр дьоннорун-сэргэлэрин хоргуппатах, елер елуугэ уган биэрбэтэх Чочу, Кыаданда, Тенургэстээх, Сыралта колхозтарын бэрэссэдээтэллэрин Томскай Алексей Афанасьевич, Тимофеев Михаил Семенович, Николаев Максим Федерович, Аммосов Прокопий Васильевич ааттарын уйэтитэн «Тыйыс тыыс сулустара» диэн бэртээхэй барельеф онорон туруорбута. Инньэ гынан элбэх дьон-сэргэ махталын ылыан ылбыта.
Чочу нэьилиэгин историятын уйэтитэргэ, сырдатарга элбэх сыратын, улэтин ыыппыта. Тенургэстээхтэн кеьен кэлбит дьоммут историяларын уерэтиигэ, уйэтитиигэ улэлэспитэ. Кини Чочу нэьилиэгин историятыгар кинигэ чэрчитин суруйан хаалларда. Маннайгы оскуола турбут сиригэр – Хойгуолаах тумуьа5ар бэртээхэй ейдебунньук бэлиэ туруорбута. Маны олохтоох маастарга Николаев Юрий Николаевичка онорторбута. Бу ейдебунньук былыргы о5олор суруйар уруучкаларын-беруену утугуннэрэн оноьуллубута. Март Николаевич дэгиттэр талааннаах киьи этэ – нэьилиэк народнай театрын солбуллубат артыыьа. Элбэх ырыа буолбут хоьоон автордара, мелодист. «Сайылыгым кыргыттара», «1 Чочу вальса» диэн ырыаларын дьон ордук себулээн ыллыыра. Кини маьынан лаппа учугэйдик уьунара, мастан, мутуктан, удьурхайтан онорбут сувенирдара, хартыына уруьуйдара элбэх ыалга бааллар. Ордук айыл5аны ойуулуурун себулуурэ. Музейын иьин-таьын бэйэтин илиитинэн тутан-хабан онорбута, киэргэппитэ. Март Николаевич нэьилиэгин Сэбиэтигэр хас да тегул депутатынан талыллан улэлээбитэ. Кинини кербут эрэ эдэригэр лаппа со5ус кыанар, сэниэлээх киьи буолуо диир керуннээх киьитэ этэ, куруук уерэ-кете, кулэ-мичилийэ сылдьара. Прасковья Макарова, Д.Г. Макаров аатынан фонда дириэктэрэ.
Март Николаевич суруйбут ырыалара
Чочу вальса М. Прокопьев тыла, мелодията Сыдыбылым кэриитин Сааскы сарыал кууьуута, Хоту куелбэр мэник тыал Долгуннардыын сырсыыта Тахсыах эрэ, до5оччугуом, Чаран устун дьаарбайа.
Кулууп дьиэ5э дьиэрэйэр Вальс нарын доор5ооно, Тула эдэр пааралар Туллуктана дайдылар Эргичийэ, кулэ-уерэ До5оччугуом, ункуулуех.
Чочум иьэ чуумпурда Урун тууннэ иьийдэ, Нуолур отум быыьыгар Ньургуьунум нусхайда До5оччугуом, тохтоон истиэх Дьоллоох олох чуумпутун.
Сайылыгым кыргыттара
(Вальс)
М. Прокопьев тыла, мелодията
Сайылыгым кыргыттара
Бастаан куну керсуьэллэр,
Сарсыардаанны сарыалларга
Суьуохтарын тарааталлар.
Сайылыгым кыргыттарын Дьиэрэнкэйдиир кырдалларын Сииккэ ууммут сибэккилэр Оьуор анньан дьэргэтэллэр.
Сайылыгым кыргыттара Уерэ-кете улэлииллэр Ыллаан-туойан дьиэрэьитэ Урун илгэ уксэтэллэр.
Сайылыгым кыргыттара Бастаан куну керсуьэллэр, Сарсыардаанны сарыалларга Суьуохтарын тарааталлар.
Сыгаан кыыьа, таайаарыый
Куннук Уурастыырап тыла,
М.Прокопьев мелодията
Хантан кэлбит сибэккиний, Ханна быкпыт от эбитий, Ханна, ханна уунэрий? Сыыгаан кыыьа, хара, хара, Сыыгаан кыыьа, хара харах, Сыыгаан кыыьа, таайаарыый! То5о таптал умнулунна, То5о уота умулунна, То5о миигин тумунна? Сыыгаан кыыьа, хара, хара, Сыыгаан кыыьа, хара харах, Сыыгаан кыыьа, таайаарыый! Ханна баарый таптыыр кыыьым, Ханна баарый татыйыгым, Ханна баарый далбарым? Сыыгаан кыыьа, хара, хара, Сыыгаан кыыьа, хара харах, Сыыгаан кыыьа, таайаарыый!
Маарыйабар И. Гоголев тыла,
М.Прокопьев мелодията
Маарыйа, Маайа, Маайыстаан Манан баттахтаах, биэбэкээм, Мунчаара туьуех элбэ5и санаан Мун саатар бугун тубугу билбэккэ… Тибиини, хаары, силбиги Туораан кэллэхпит син бачча5а, Сиэрдээхтик этэр кыахтаахпыт бугун Сирдээ5и дьолу биллэхпит буолла5а. Маарыйа, Маайа, Маайыстаан Манан баттахтаах, биэбэкээм, Тибиини, хаары, силбиги туораан Тиийэн эрэбит бутэьик биэтэккэ…
Начать обсуждение с Sainkap1
Страницы обсуждения — место, где люди обсуждают, как улучшить содержимое Бикипиэдьийэ. Начните новое обсуждение, чтобы связаться и обсудить что-нибудь с Sainkap1. Написанное здесь вами смогут прочесть и другие.