Кыттааччы ырытыыта:Алгыстана Иванова
Тиэмэ эбииДьэдьэн
[биики-тиэкиһи уларытыы]алгыс 15:13, 16 Ахсынньы 2017 (UTC)алгыс
Саха сирин саамай миннигэс астаах үүнээйитин дьэдьэни, эбэтэр ынах эмиийин оҕо-аймах барыта олус бэркэ билэр. Дьэдьэн нууччалыы земляника диэн. Биһиги дьэдьэммит Дальнай Восток, Илиӊӊи Сибиир, ол иһигэр Саха сирин киин, соҕуруу уонна арҕаа улуустарыгар тарҕанан үүнэрин иһин наукаҕа биллэр аата илиңңи дьэдьэн диэн. Дьэдьэн күн үчүгэйдик кѳрѳр, сѳп сииктээх, кѳпсѳркѳй, туойдуңу буордаах сири талан үүнэр. Ол курдук, ойуур ырааһыйатыгар, тыа саҕатыгар, эргэ солооһуңңа, соторутааҕыта кэрдиллибит тыаҕа, быраҕыллыбыт бааһынаҕа, суол кытыытыгар дьэдьэни дэбигис булабыт. Дьэдьэн- элбэх сыллаах кылгас бороң силиргэхтээх от үүнээйи. Силиргэҕиттэн тула өттүгэр сараадыйан, сир кырсын батыһа үүнэр сап курдук синньигэс ук тарҕанар. Силиргэх сүһүөхтэриттэн самалык силис буорга батары киирэр, онтон 10-20 см усталаах, төрдүгэр сэбирдэхтээх, сибэккиилиир умнас тахсар. Умнаһа, сэбирдэҕэ хойуу соҕус кылгас түүлээх. Сэбирдэҕэ уустук, уһун тууралаах, үс сэбирдэхчээннээх, аллараа өттө ньуолах түүнэн бүрүллүбүт. Сибэккитэ атахха олорор. Чааскыта икки хос, аллараа өттүнэн сыстыспыт 5-тии чааскы сэбирдэхтээх;иһинээҕи чааскы сэбирдэҕэ бөдөң, таһынааҕыта- бытархай.5 маңан ньолбоҕор эминьэхтээх.Тычинката, соҕооччуга элбэх. Аһа- дыргыл сыттаах, элбэх сиэмэлээх отон. Дьэдьэн сиэмэнэн, бытыгынан тарҕанар, ууһуур. Сиэмэтэ үчүгэй буорга түстэр эрэ тыллар, маӊнай тахсыбыт үүнээйи бытыгынан сыылан, силиһирэн, саӊаттан-саӊа сири сабардаан тэнийэр. Бэс ыйын бүтэһигэр- от ыйын саңатыгар дьэдьэн сибэккилиир, умнаска 3-6 сибэкки тахсар.Сайын саӊатыгар тымныы түспэтэҕинэ, кураан буолбатаҕына дьэдьэн өлгөмнүк сибэккилэнэр, аһа хойуу, бѳдѳӊ.