Кыттааччы:Петрова Лилия Семеновна
Василий Семенович Яковлев-Далан
Саха народнай суруйааччыта, Саха Республикатын П.А.Ойуунускай аатынан Государственнай бириэмийэтин лауреата, педагогическай наука кандидата, «До5ордоьуу» орден кавалера, Саха Республикатын ДуховноҺын академиятын академига.
1928с муус устар 1 күнүгэр Боотурускай улууһун (билигин Чурапчы) Кытаанах нэһилиэгэр төрөөбутэ. Ийэлээх аҕата эмиэ Боотурускай улууһугар төрөөбүт – үөскээбит дьон. Далан төрдө-ууһа Эллэй Боотуртан саҕаламмыт эбит. Ийэтинэн Амма Бушковтарыттан төрүттээҕэ биллэр. Бииргэ төрөөбүт 14 оҕоттон 4 эрэ оҕо тыыннаах ордубута.
1936 с Кытаанах оскуолатыгар 1 кылааска үөрэнэ киирбитэ. Оскуолаҕа 7 биэрэстэлээх сиртэн сылдьара. 1948 с Чурапчы педагогическай училищетын бутэрбитэ. 1948 с Дьокуускайдаа5ы пединститут историческай факультетыгар үөрэнэ киирбитэ. Студенныыр сылларыгар Г.П.Башарин салайар куруһуогар дьарыктаммыта.
В.С.Яковлев олоҕор репрессия ыар тыына
«Башарин дьыалата» диэн ааттаах саха норуотун омугумсуйууга буруйдуур улахан алдьатыылаах дьыалаҕа балыйыллан, 1952 сыллаахха муус устар 10 кунугэр институт 4 курсугар үөрэнэ сылдьан хаайыллыбыта. Кинини кытта бииргэ үөрэнэр доҕоро Миша Иванов (Багдарыын Сүлбэ), эдэр суруйааччы Афанасий Федоров бааллара. Далан бу кэминээҕи олоҕун «Дьылҕам миэнэ» диэн эссе-романыгар суруйбута.
Далан таптала
Василий Семенович соҕотох таптала, кэргэнэ, оҕолорун ийэтэ Яна Викторовна Алехина. Яна Викторовна омугунан нуучча, Иркутскайга төрөөбут. Ол эрэн Чурапчыга улааппыт, үөрэммит, олорбут. Идэтинэн математика учуутала. Кинилэр Чурапчытааҕы педучилищеҕа үөрэнэр сылларыттан доҕордоспуттар эрээри, кыыс дьоно «хаайыылаах» киһиэхэ кэргэн биэрбэтэхтэр. Онон 1962 с биирдэ холбоспуттар уонна 1968 с сокуонунан саахсаламмыттар.
Далан үлэ үөһугэр
1954с - Учууталлар билиилэрин үрдэтэр республиканскай институкка инструктор;
1964-1955сс - Усуйаана улууһугар история учуутала;
1955-1961сс - Нам улууһугар Хамаҕатта оскуолатыгар директор, Хатырыкка история учуутала, завуч;
1962с - 1976сс - Чурапчы оскуолатыгар история учуутала, завуч, директор;
1976с – ССРС Академиятын Сибиирдээҕи отделенитетын Саха сиринээҕи филиалыгар аспирантура сэбиэдиссэйэ;
1977с - Республикатааҕы архив улэһитэ;
1977-1992сс – «Чолбон» сурунаал редакциятыгар проза отделын сэбиэдиссэйэ;
1992-1996сс - «Чолбон» сурунаал кылаабынай редактора.
1 айымньыта – «Дьикти саас» сэьэн. 1 романа – «Тулаайах о5о». Далан «Тыгын Дархан» романынан 1993с Ойуунускай аатынан государственнай бириэмийэни ылбыта.
Далан биллэр үлэлэрэ
«Аар тайҕам суугуна», 1980
«Бүтэй Бүлүү»
«Тыгын Дархан», 1993
«Доҕоруом, дабай күөх сыырдаргын»
«Кэтэһиилээх кэмнэр», 1975—1982
«Кынаттаах ыралар»
«Дьылҕам миэнэ», 1994
Дьикти саас (ырытыы)
Далан «Дьикти саас» айымньытыгар до5ордоһууну, бастакы тапталы, үөрэҕи, саха боростуой ыалын олоҕун сырдатар. Бу айымньы ис хоһооно оскуолаларын бүтэрэн эрэр оҕолор тустарынан. Киниэртэн биирдэстэрэ Кеша Попов бу айымньы сүрүн геройа буолар. Мин санаабар кини кырдьыгы көрдөөччү эдэр киһи уобараһа, кини атыттартан уратытынан мэлдьи билиигэ-көрүүгэ, тулалаан турар эйгэни өйдүү сатыыра, мэлдьи үрдүккэ, кэрэҕэ, кырдьыкка дьулуһуута буолар.
Ити курдук, оҕолор оскуолаларын бүтэрэллэрэ кэлэн, үөрэх-билии биэрбит оскуолаларыгар, оскуола историятын суруйан бэлэхтииргэ диэн быһаарыналлар. Ону Дьорҕоотоп диэн колхоз председателэ оскуола историятын суруйалларын билэн тоҕо эрэ утарар. Ол оскуола историятын суруйаары материал хомуйа сылдьан Кеша Дьорҕоотоп колхоз үбүн-аһын ыһан, дьону аччыктаппыт дакаастабыл кумааҕытын булар. Ол иһин Дьорҕоотоп утарбыт. Суукка Дьорҕоотобу кыайар. Бу сыана нөҥүө, Кеша хайдах курдук кырдьык иһин охсуһарын ааҕан, биһиги В.С.Яковлев-Далан кырдьык иһин туруулаһаар суруйааччы буоларын көрөбүт. Салҕыы оскуола историятын суруйан бэлэхтээн, оскуолаларын бүтэрэн, айымньы этэҥҥэ түмүктэнэр.
Мин санаабар В.С.Яковлев-Далан кырдьык киһи олоҕор ураты, дьикти сааһы ойуулаабыт эбит.