Төрөппүттэр оҕону оскуолаҕа бэлэмнээһиннэ биэс сүрүн сыыһалара

Аныгы үйэҕэ тэрэппүт оҕото үөрэхтээх буоларыгар күннэтэ кыһаллар. Тугу сатыылларынан, билэллэринэн оҕоҕо кэмэлэһэллэр. Ол да иһин сороҕор тус аһары кыһамньыларыттан оҕо сайдыытыгар куһаҕаны да оҥорор түгэннэрэ бааллар. Оскуола иннинээҕи саастаах оҕону иитии-үөрэтии уратылаах, тус кистэлэҥнэрдээх. Мантан аллараа күннээҕи иитэр ньымаҕа олоҕуран, төрөппүттэр оҕону оскуолаҕа наһаа эрдэ бэлэмнээһиннэрин түмүгэр тахсар сыыһалары бэлиэтиир тоҕоостоох.

Бастакы сыыһа: оҕону сыыппараҕа уонна алфавитка эрдэ үөрэтии.

Оҕо сыыпараны уонна алфавиты оскуолаҕа анал билиилээх учууталы кытта тэҥҥэ үөрэтэрэ ордугун, иитээччилэр уонна начаалынай кылаас учууталлара бигэргэтэллэр. Тоҕо диэтэххэ наһаа эрдэ алфавиты уонна сыыппараны оҕоҕо үөрэтэххэ, оҕо этэ-сиинэ, эйэ-санаата ситэ илигинэн, буукубалар киниэхэ туспа символ буолбакка мээнэ уруһуй курдук өйдөнүллүөхтэрин сөп. Оччоҕо оҕо буукубалартан тылы таһааран ааҕарыгар олус бытаарар, буккуллар-тэккиллэр. Түмүгэр оҕо ааҕар уонна суоттуур дьоҕура бытаарар.

Бу түгэннэ тугу гыныахха?

1. Оҕо көрөн үөрэнэр усулуобуйата тэриллэрэ туһалаах. Холобур, оҕону кытта айылҕаҕа сылдьан араас өҥнөөх, быһыылаах сэбирдэхтэри хомуйун. Оҕону көрөн-истэн толкуйдуур дьоҕура сайдарыгар көмөлөһүн. Ол аата хомуллубут сэбирдэхтэри көрдөрэ-көрдөрө сэбирдэхтэр ахсааннарын ааҕыҥ, өҥнөрүн араарыҥ, уратыларын өйдөтүҥ. О5о айылҕатынан илиитинэн тутан-хабан, тылынан амсайан биллэҕинэ, ону үчүгэйдик өйдүүр.

2. Оҕону буукубаны таба саҥарда үөрэтиэххэ. Оҕону кытта тэҥҥэ араас хартыыналары көрүҥ, остуоруйата ааҕыҥ, бэйэҕит кэпсээннэ толкуйдааҥ.

Ол түмүгэр, оҕо таба өйдүүр, саҥарар, билэр-көрөр дьоҕура түргэнник сайдара саарбаҕа суох. Оннук оҕо бэйэтигэр эрэллээх, саҥаны билэр баҕалаах.

Иккис сыыһа: оҕону эрдэ ааҕа уонна суруйа үөрэтии.

Оҕо мээйиитэ сыыйа сайдар уратылаах. Бастаан оҕо моториката, онтон билэр-кэрэр дьоҕура сайдаллар. Ол иһин оҕону наһаа эрдэ ааҕа уонна суруйа үөрэтэр көдүүһэ кыра. Сороҕор оҕо уопсай да сайдыытын мэһэйдиэхтэрин сөп.

Оҕо буукубалары уонна сыыппаралары сыыһа суруйа үөрэнэн хаалыан сөп. Эбиитин буочара да ураты буолуо. Маны кэлин көннөрөн, үгүс бириэмэни ылара сэрэйиллэр.

Бу түгэҥҥэ тугу гыныахха?

1. Оҕо холкутук бэйэтэ тугу сөбүлүүрүнэн оонньууругар бириэмэтэ биэриэххэ. Санаата кэлэринэн оонньоотун. Оонньуурдарын илиитинэн тутан-хабан, тылынан таарыйан билэн-көрөн оонньуура, оҕо моториката сайдарыгар, билэр-көрөр баҕата элбииригэр салгын курдук туһалаах.

2. Оҕо элбэхтик хамсанара, хаамара-сиимэрэ хайҕаллаах. Ол иһин хамсаныылаах оонньуулары толкуйдаан, үҥкүүлэтин, мэниктэтин, сайын сөтүөлээтин.

3. Учуутал суруйа үөрэтэрэ ордук. Үөрэх ирдэбилин учуоттаан, учуутал оҕо ыраастык уонна табатык суруйарыгар күннэтэ анал ньыманан үөрэтэрэ-такайара туһалаах.

Үһүс сыыһа: оҕону наһаа элбэх дьарыкка сырытыннарыы.

Оҕо сааһын уонна тус дьоҕурун учуоттаан, эбии дьарыктыыр тоҕоостоох. Бу ордук бастакы кылааска киирбит оҕолорго сыһыаннаах. Төрөппүттэр оҕолорун түргэнник сайыннарар баҕалаах, араас эбии дьарыктарга сырытыннараллар. Бастаан утаа оҕо бары дьарыктарга үөрэ-көтө дьарыктанар. Оттон кэлин дьарыгы көтүтэр, эбиитин үөрэҕэр да мөлтүөн сөп.

Бу түгэҥҥэ тугу гыныахха?

1. Тас эйгэни оҕо бэйэтэ билэ үөрэнэрин хаайымаҥ. Бобор-хаайар тыллары хатылыыртан туттунуҥ. Оҕо бэйэтэ бэйэтигэр тас эйгэни арыйдын ээ. Холобур, хонууга лыах туттун, кымырдаҕас уйатын буллун, бадараан устун хаамтын, аһыы хаптаҕаьы амсайдын.

2. Оҕо эбии ханнык дьарыкка сылдьыан баҕарарын чуолкай билиэххэ, наадалаах малынан-салынан тэрийиэххэ.

3. Оҕо оонньоон улаатар буоллаҕа. Ол аата оҕо сүрүн дьарыга интэриэһинэй уонна кэмиттэн кэмигэр уларыйар араас оонньуулар буолалларын умнумуохха.

Төрдүс сыыһа: биир оҕону атын оҕону кытта тэҥнээһин, атын төрөппүттэри кытта куотаһалыы.

Сорох төрөппүттэр үс-түөрт саастаах оҕолоро хайы үйэ ааҕар уонна суоттуур буолбутун киэн тутта кэпсиир түгэннэрэ күннээҕи олоххо баар. “Биһиги буукубалары барытын билэбит уонна сүһүөхтээн ааҕабыт” диэн эдэр ийэ чугас дьонугар этиэҕэ. Маны дьон араастаан ылынар.

Ол оннугар тугу гыныахха?

· 1. Оҕо ааҕа-билэ охсоругар ыксаамыахха. Оҕо үөрэнэр баҕалааҕын билиэххэ, кыралаан сылаппакка эрэ үөрэтиэххэ.

· 2. Оҕону кытта чаастатык кэпсэтиэххэ, кини ситиһиититтэн тэҥҥэ үөрүөххэ.

· 3. Оҕону атын оҕоттон ойуччу тутумуохха, кини ордугун билбит да буоллахха.

Бэһис сыыһа: оҕо бэйэтэ толкуйдуур дьоҕуругар уонна күннээҕи олоххо бэлэмэр болҕомтону умнуу.

Оҕо өй-санаа, эт-хаан , сиэр-майгы өттүнэн тэҥҥэ сайдан иһэрэ ордугун күннээҕи олохпут туоһулуур. Кистэл буолбатах сорох төрөппүттэр оҕобут үчүгэйдик үөрэннин диэн дьиэ ис-тас үлэтиттэн, маҕаһыыҥҥа барыыттан босхолууллар. Түмүгэр оҕо дьиэ кэргэн күннээҕи олоҕуттан тэйэр, оннооҕор маҕаьыыҥҥа ыыттахха мунан да хаалыа турдаҕа.

Бу түгэҥҥэ тугу гыныахха?

1. Оонньуу нөҥүө оҕо олоххо бэлэмнээх буоларыгар үөрэтиэххэ. Холобур, аттынааҕы ыалыттан тугу эмэтэ уларыстын, ыллын. Маҕаһыынтан баран килиэп атыыластын, уо.д.а.

2. Оҕо оонньуурдары туһанан олох араас түгэннэрин оонньууругар сүбэлиэххэ. Оонньуур куукула сууннун, таҥыннын, тииһин ыраастаннын, аһаатын. Таһырдьа тахсан оонньоотун, маҕаһыыҥҥа сырыттын.

Итинник оруолунан араарыллар сюжеттаах оонньуулар оҕо сахалыы бэйэтэ толкуйдуу үөрэнэригэр көмөлөһүөхтэрэ.

Тумук оннугар.

Оҕо сыыһаны оҥорбутун биллэҕинэ эрэ ону көннөрүнэр. Оттон оҕо бэйэтин сыыһатын үксүгэр таба сыаналаабат. Бу түгэҥҥэ атын чугас киһи ийэ-аҕа сүбэтэ олус туһалаах.

Бэйэм холобурбуттан этэр буоллахха, миигин төрөппүттэрим кыһыҥҥы, сайыҥҥы сынньалаҥ кэмнэригэр, карантин буолар түгэнигэр даҕаны дьиэҕэ олорон эрэ үөрэтэллэр этэ. Ол курдук, математика, нуучча, саха тылыгар араас эрчиллиилэри, оҕо толкуйдуур дьоҕурун сайыннарар суоттааһыннары, тэҥнэбиллэри, өйгө оҥорон көрөр дьоҕуру сайыннарар айар үлэлэри, хартыыналарынан кэпсээннэри, хоһооннору о.д.а оҥоттороллор этэ. Оҕо систиэмэлээхтик, үөрэх ситимин быспакка дьарыктанара туһалаах, билиини ыларыгар үрдүк хаачыстыбаны көрдөрөр. Ол үлэлэрдээх тэтэрээттэр билигин да харылла сыталлар. Кэлин киһи улаатан баран көрөрүгэр наһаа күндү уонна истиҥ иэйии буолар. Ону таһынан миигин личность быһыытынан үүнэн-сайдан тахсарбар эбии үөрэхтээһиҥҥэ сырытыннарбыттара. Киһи бэйэтэ араас хайысхалартан бэйэтигэр ордук сатабыллааҕын, ханныкка дьоҕурдааҕын булунар эбит.

Үөһэ ыйыллыбыт сүрүн сүбэлэр-амалар төрөппүт оҕотун иитэригэр көмөлөһүөхтэрэ, сүүтүк сүбэ буолуохтара дии саныыбын.

Александра Белкина ыстатыыйатыттын кемелеһуннэрбитим https://detstrana.ru/article/deti-3-7/podgotovka-k-shkole/5-oshibok-roditelej-kotorye-gotovyat-rebyonka-k-shkole-slishkom-rano/