Иһинээҕитигэр көс

Кыттааччы:Горохова Римма

Бикипиэдьийэ диэн сиртэн ылыллыбыт

Атом уонна молекула туhyнан ойдобул уодуйуутэ.

Эттик барыта кып-кыра, харахха костубэт,уллэhиллибэт,куруук хамсыы сылдьар олуускэлэртэн турар диэн санааны 2500 сыл анараа оттугэр былыргы грек омук филособа Демокрит эппит. “Атом” тылбааhа “уллэhиллибэт” диэн. Орто уйэлэргэ атом туhунан уорэги таргатааччылары ордук химия, сайдыытын атахтаабыта .

Молекула уонна атом туhунан нуучча улуу учуонайа Михаил Васильевич Ломоносов[1] ырытан онорбута. Кини эттик корпускулалартан(молекулалартан), молекулалар элеменнэртэн (атомнартан) тураллар диирэ. Атомнар молекулаларга араас бэрээдэгинэн холбоhоллор, онон сэбдьи корунэ олус элбэх диэн учуонай быhаарбыта. М.В.Ломоносов атом уонна моулекула)элеменнар (атомнар ) биир коруннэриттэн турар диэн кини оччолорго дьиктилээх таба уонна хорсун санааны эппитэ.Атом туhунан уорэги Англия биллииилээх учуонайа Джон Дальтон салгыы сайыннарбыта.

М.В.Ломоносов атом уонна молекула туhунан Д.Дальтоу уйэ анаара уруттаан эппит сорох ойдобулэ наукага ордук соптоох буолбута.Холобур,Англия учуонайа атом биир корунуттэн турар молкулалар бааллап диэни утарар этэ.

Молекула уонна атом туhунан уорэги Карлсруэ куоракка химиктэр бутун аан дойдутаагы тумсуулэрэ бутэьиктээхтик 1860с. бигэргэппитэ.

  1. Михаил Васильевич Ломоносов(1711-1765) Нучча уhулуччулаах учуонайа М.В. Ломоносов айар улэтэ ураты киэн далааhыннаах.Кини атом -молекла уорэгин торуттээччилэртэн биирдэстэрэ