Ииндийэ бэлиэ күннэрэ

Ииндийэ бэлиэ күннэрэ — Ииндийэҕэ бэлиэтэнэр күннэр испииһэктэрэ.

Тохсунньу

• Тохсунньу 5 — Гобинд Сингх гуру төрөөбүт күнэ
• Тохсунньу 9 — Дойду таһыгар олорор индиецтэр күннэрэ
• Тохсунньу 12 — Ыччат күнэ

• Тохсунньу 13,
  • Ассам штаат — Урука
  • Андхра-Прадеш штаат — Бхоги (Тамил Наду)
  • Пенджаб, Химачал-Прадеш, Харьяна штааттар — Лори

• Тохсунньу 14 — Кумааҕы "змейдэр" дойдулар ардыларынааҕы фестиваллара

• Тохсунньу 15 — Аармыйа күнэ
  • Тамииллар (Ииндийэ) — Тай Понгал (Үүнүү күнэ)

• Тохсунньу 19 (Трипура штаат) — Кокборок күнэ. Кокборок диэн Ииндийэ илин өттүгэр кыра Трипура штаакка олорор омуктар тыллара.

• Тохсунньу 23 — Орисса, Трипура уонна Арҕаа Бенгалия, Субхас Чандра Бос күнэ. Бу киһи Иккис аан дойду сэриитин кэмигэр Ииндийэ Британияттан тутулуга суох буолуутун күүскэ турууласпыта

• Тохсунньу 24 — Уттар-Прадеш күнэ

• Тохсунньу 25 — Быыбардааччы күнэ. Ииндийэ бырабыыталыстыбата 2011 сыллаахха быыбарга ыччат көхтөөхтүк кыттарын ситиһээри олохтообут күнэ

• Тохсунньу 26 — Өрөспүүбүлүкэ күнэ

• Тохсунньу 30 — Көҥүл иһин охсуһууга охтубуттар кэриэстэбиллэрин күнэ

• Тохсунньу 31 — Амартити, сүнньүнэн Махараштра штаакка Мехерабад диэн сэлиэнньэҕэ Мехер Баба (1894-1969) өлбүт күнүгэр бэлиэтэнэр.

Олунньу

• Олунньу 8 — Ойох тахсарга тыл көтөҕүү күнэ. Тапталга билинэллэр, сибэкки бэлэхтииллэр
• Олунньу 14 — Төрөппүттэргэ сүгүрүйүү күнэ (Матру Питру Пуджан Дивас). 2007 сылтан арҕаа култууралар сүүрээннэригэр утары туруу курдук биир куоракка бэлиэтээбиттэрэ, кэлин элбэх штаат иилэ хабан ылан бэлиэтиир буолбута
• Олунньу 19 (Махараштра штаат) — Шиваджи Джаянти. Шиваджи Бхонсале I (1630-1680) — маратхи омук ыраахтааҕыта
• Олунньу 22 — Ийэ күнэ
• Олунньу 27 (Махараштра штаат) — Маратхи тылын күнэ
• Олунньу 28 — Дойду билимин күнэ

Кулун тутар

• Кулун тутар 18 — Артиллерия собуоттарын күнэ
• Кулун тутар 22 — Бихар штаат күнэ, 1912 сыллаахха Бихар Бенгалияттан араарыллан туспа сир буолбут

Муус устар

• Муус устар 1 (Одиша штаат) — Одиша күнэ
• Муус устар 5 — Байҕал күнэ. 1919 сыллаахха SS Loyalt диэн Ииндийэ бэйэтэ бас билэр хараабыла бастакы рейсин оҥорбут.
• Муус устар 15 — Арҕаа Бенгалия, Трипура уонна Ассам штааттар — Поһила Бойшах (Бенгалия Саҥа дьыла)

• Муус устар 21 — Судаарыстыбаҕа сулууспа күнэ
• Муус устар 24 — Панчаяти Радж (олохтоох салайыныы) күнэ

Ыам ыйа

• Ыам ыйын 1 — Махараштра күнэ
• Ыам ыйын 4 — Шахтер күнэ
• Ыам ыйын 11 — Ньыматык (технология) күнэ
• Ыам ыйын 21 — Терроризмы утарыы күнэ (Раджив Ганди кэриэһигэр)

Бэс ыйа

• Бэс ыйын 2 — Телангана күнэ
• Бэс ыйын 29 — Статистика күнэ

• От ыйын 1 — Быраас күнэ
• От ыйын 26 — Каргил кыайыытын күнэ (Kargil Vijay Diwas). 1999 сыллаахха Пакистаан сэбилэниилээх күүстэрин 60-ча күн устата сэриилэһэн тохтоппут, Сиачень булууһу Ииндийэ бас билиитигэр хаалларбыт саллааттары ахталлар.
• От ыйын 29 — Мохун Баган күнэ (Mohun Bagan). 1911 сыллаахха Мохун Баган (Калькутта) кулууп хамаандата Ииндийэ футболун куубагар аҥылычааннар хамаандаларын кыайбыта. Бу кыайыы Ииндийэ төрүт олохтоохторун сүргэтин көтөхпүтэ, дойду босхолоноругар кылааты киллэрбитинэн билиниллэр.
• Атырдьах ыйын 14 — Араарыллыы ынырыгын ахтар күн. 1946 сыллаахха бу күн урукку Британия Ииндийэтэ икки доминиоҥҥа араарыллыбыта: Билиҥҥи Ииндийэ уонна Пакистаан (кэлин Пакистаантан Бангладеш арахсыбыта). Бу араарыллыы түмүгэр элбэх ыал төрүт сирдэриттэн көһөргө күһэллибиттэрэ, элбэх киһи атааннаһыы кэмигэр өлбүттэрэ.
• Атырдьах ыйын 15 — Тутулуга суох буолуу күнэ. Британияттан 1947 сыллаахха
• Атырдьах ыйын 20 — Манипури тылын күнэ. Дойду официальнай тылларын испииһэгэр киирбит күнүгэр бэлиэтииллэр.
• Атырдьах ыйын 29:
  • Спорт күнэ
  • Телугу тылын күнэ

• Балаҕан ыйын 5 — Учуутал күнэ (Радхакришнан Сарвепалли төрөөбүт күнүгэр бэлиэтэнэр)
• Балаҕан ыйын 14 — Хинди тыл күнэ. 1949 сыллаахха үс сыллаах мөккүөр кэнниттэн хинди Ииндийэҕэ ил тыла буолбута (соҕуруу штааттар ааҥыл тылын туруорсубуттара)
• Балаҕан ыйын 17 — Махараштра — Маратвада босхолонуутун күнэ

• Алтынньы 8 — Халлаан сэбилэниилээх күүстэрин күнэ
• Алтынньы 9 — Дипломат сулууспатын күнэ
• Алтынньы 17 — Сыыппара уопсастыбатын күнэ
• Алтынньы 21 — Ииндийэ полициятын кэриэстэбил күнэ
• Алтынньы 26 Джамму уонна Кашмир Джамму уонна Кашмир — Холбоһуу күнэ
• Алтынньы 30 — Тевар Джаянти. Пасумпон Мутурамалинга Тевар диэн уопсастыбаннай диэйэтэл төрөөбүт күнүн (1908-1963) тевардарбыт диэн ааттанар, Тамил Наду диэн Ииндийэ соҕуруу өттүгэр баар сиртэн төрүттээх дьон бэлиэтииллэр. Официальнай бырааһынньык буолбатах эрээри, сорох оскуолалар, тэрилтэлэр өрүүллэр
• Алтынньы 31 — Сомоҕолоһуу күнэ

Сэтинньи

• Сэтинньи 1 (дойду хотугулуу-илин өттүгэр бэлэиэтэнэр) — Чаванг Кут
• Сэтинньи 1
  • (Чхаттисгарх) — Чхаттисгарх Раджётсава
  • (Карнатака) — Карнатака Раджотсава
  • (Керала) — Керала күнэ

• Сэтинньи 5 (Карнатака) — Канака Даса күнэ. Канака Даса (1509–1609) — аатырбыт композитор, каннада тылынан суруйбут бэйиэт, бөлөһүөк уонна мусукаан, бу күн төрөөбүт эбит
• Сэтинньи 7 (лотха-нага омуктарга) — Тоху Эмонг
• Сэтинньи 9 (Уттаракханд) — Уттаракханд күнэ. Бу Ииндийэ хотугу штаата, уруккута туспа судаарыстыба (823–1804 сс. Гархвал хоруоллук, 1816–1947 сс. Техри Гархвал княжество-дойду) Уттар Прадеш штаакка уобалас быһыытынан киирэрэ. 2000 сыллаахха хас да сыллаах, хаан тохтуулаах иҥин туруулаһыы кэнниттэн, бу күн туспа штаат (Ииндийэ иһинэн судаарыстыба) буолбута
• Сэтинньи 11 — Үөрэх күнэ. Дойду бастакы үөрэҕин миниистирин Абул Калам Азад төрөөбүт күнүгэр бэлиэтэнэр

• Сэтинньи 14 — Оҕолор күннэрэ. Оҕо үөрэнэригэр улахан болҕомтону биэрбит Ииндийэ салайааччыта Джавахарлал Неру төрөөбүт күнүгэр бэлиэтииллэр
• Сэтинньи 17 (Одиса штаат) — Британия бас билиитин утары хамсааһын салайааччыта Лала Ладжпат Рай (1865–1928) өлбүт күнэ. Бу «Пенджаб хахайа» диэн ааттаммыт киһи эйэлээх демонстрация кэмигэр полиция бааһырдыбытыттан сылтаан өлбүтэ
• Сэтинньи 19 (Уттар-Прадеш) — Толук буолбут дьон күнэ
• Сэтинньи 24
  • Ассам штат, — Лачит Дивас (Лачит күнэ). Лачит Борпхукан (1622-1672) Ахам саарыстыба (билиҥҥи Ассам) полководеһа этэ, Улуу Моҕуоллар аармыйаларын бу күн тохтоппута, дойдутун көмүскээбитэ.
  • Ииндийэ Ииндийэ — Тегх Баһадур гуру кэриэстэбилин күнэ. Сикх итэҕэлин төрүттээбит уон гурулартан тохсустара. Улуу Моҕуоллар былааска кэлэн 1675 сыллаахха бу күн төбөтүн быспыттара. Ииндийэҕэ сикхтэр уонна мусульмаан буолбатахтар бу киһи хорсун быһыытын өрө туталлар, мусульмааннар баһылыылларын утарар сиимбэл быһыытынан туһаналлар
• Сэтинньи 26 — Конституция күнэ

Ахсынньы

• Ахсынньы 4 — Байыаннай флот күнэ
• Ахсынньы 7 — Сэбилэниилээх күүстэр былаахтарын күнэ.
• Ахсынньы 16 — Кыайыы күнэ. Индира Ганди дойдуну салайар кэмигэр 1971 сыллаахха 93000 киһилээх Пакистаан аармыйата бэриммит, Бангладеш туспа барыытын туһугар Пакистаанныын сэрии түмүктэммит
• Ахсынньы 19 (Гоа) — Гоа босхолонуутун күнэ. Ииндийэ Гоа штаата 1961 сыллаахха Португалия 450 сыллаах салайыытыттан босхоломмут.
• Ахсынньы 22 — Математика күнэ
• Ахсынньы 23 (Уттар Прадеш) — Кисан Дивас

• Ахсынньы 25 — Үчүгэй салайыы күнэ. 2014 сыллаахха Нарендра Моди бырабыыталыстыба дьон иннигэр эппиэтинэстээҕэр болҕомто тардаары бу күнү урукку премьер-миниистирдии сылдьыбыт Атала Бихари Ваджпаи төрөөбүт күнүгэр бэлиэтииргэ уураах таһаарбыта