Григорьев Кирилл Петрович (тустуук)
Григорьев Кирилл Петрович — тустуук, Саха АССР-га көҥүл тустууну бастакы тарҕатааччылартан биирдэстэрэ, Бүлүү педучилищетын преподавателэ. Бүлүүгэ көҥүл тустууга бастакы сиэксийэни тэрийээччи, бастакы тириэньэр. Саха АССР көҥүл тустууга бастакы чөмпүйэнээтин кыайыылааҕа (73 киилэҕэ диэри). Саха АССР үтүөлээх учуутала.
Олоҕун олуктара
[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]Үөһээ Бүлүү Сургуулук нэһилиэгин Ыйылаһыттан төрүттээх. Эһэтэ Киргиэлэй Нэгэдьээктэн соҕуруулуу-илин сытар Дьабдьыҥаа диэн күөлгэ байан-тайан олорбута биллэр, олус бөдөҥ уонна күүстээх киһи үһү. Аҕата Хобочох Бүөтүр, ууһунан уонна ойуунунан биллэр киһи эбитэ үһү, аатырбыт Ньыыкан ойуун эдэригэр киниэхэ кутуруксуттаабыта биллэр. Үгүлээттэн төрүттээх аатырбыт этнограф Андрей Попов киниттэн «иирээкигэ кырыы» уонна «ойууннаһыҥҥа уһуйуу» диэн кыырыыларын суруйбута. Төһө да күүстээҕин дьоҥҥо көрдөрбөтөр, биир дойдулаахтара улахан күүстээх киһинэн сыаналыыллар эбитэ үһү. Ойоҕо кэпсээбитинэн биирдэ бадарааҥҥа батыллан дуу, ойбоҥҥо түһэн өлбүт дуу сүөһүнү сүгэн таһааран балаҕан үрдүгэр бырахпыт. Кирилл ийэтэ Татыйыына. Уонтан тахсата оҕоломмутуттан түөрдэ кыраларыгар өлбүттэр, Марфа, Уйбаан, Сөдүөрэ, Балбаара, Кирилэ, Киристиин уонна Мавра улаатан киһи буолбуттар. Хобочохтор кыстыктара Борукуоппай уонна Ньомуйах Орто күөлэ диэн эбэлэргэ, сайылыктара Дьабдьыҥааҕа буолар эбит. Сэбиэскэй былаас сүөһүлэрин былдьаабыт.
Кирилл 1931 сыллаахха алтынньы 29 күнүгэр төрөөбүт. 1939 с. Сургуулук Баҕадьытыгар турар началынай оскуола бастакы кылааһыгар киирбит, дьоно кэпсэтэннэр, ыалга олорон үөрэммит. Үс сыл үөрэммит. 1942-43 үөрэх сылыгар с. "айах гынар" сүөһү суох буолан үөрэнэ ыыппатахтар, "Уһук кыраай" холкуоска үлэлээбит. Сэрии аччык сылларыгар 1943 сыл сааһыгар уончалаах уолу Өлөөҥҥө олохсуйбут эдьиийигэр Марфаҕа табаннан ыыппыттар. Онно оскуолаҕа Багдарыын Сүлбэҕэ (классовод эбит, 1946 сылга кини туруорсуутунан интэринээккэ киллэрбиттэрэ диэн ахтыытыгар суруйар) уонна устуорук-учуонай Илья Гурвичка үөрэммитэ. Сэттэ кылааһы бүтэрэрин кытта оскуолатын саппыттара, онон Дьокуускайга орто оскуоланы бүтэртэрэ ыыппыттара (Багдарыын Сүлбэ уолга көмөлөһөн 600 мөһөөк харчыны биэрбит). Онно сельхозтехникумҥа эксээмэн туттаран киирбит эрээри, истипиэдьийэтэ кырата бэрт буолан, 2 нүөмэрдээх оскуолаҕа көһөргө күһэллибит (онно интэринээт баар, аһатар буоланнар). Оскуоланы бүтэрэн баран бастаан Москубаҕа библиотечнай институтка биир сыл үөрэнэр, аччыктаан иккитэ улаханнык ыалдьар, өлө сыһар. Онтон биир Ильин диэн Лениградка үөрэммит саастаах киһи сүбэтинэн "интэринээттээх сиргэ" Ленинградка Герцен институтугар үөрэнэ киирэр. Ол саҕана Василий Румянцевтыын, Дмитрий Коркинныын билсэн, доҕордоһон, самбоннан бииргэ дьарыктаммыттара, Ленинградка күрэхтэһиилэргэ кыттан бастакы разрядтаах тустуук буолбуттара. 1955 с. Герцен аатынан пединституту бүтэрбитэ. Бүлүү педучилищетыгар устуоруйа учууталынан үлэтин саҕалаабыта. Тарскай сорудаҕынан 1955 с. Бүлүүгэ көҥүл тустуу сиэксийэтин тэрийбитэ. 1955-58 сылларга оннук учууталлыы-учууталлыы 3 сыл тириэньэрдээбитэ.
Онтон төрөөбүт улууһугар Үөһээ Бүлүүгэ төннөн Нам оскуолатыгар учууталлаабыта, оскуола дириэктэринэн үлэлээбитэ. 1968-1977 сс. 8 сыл оройуон үөрэҕириитин салаатын салайбыта. Бу сылларга новатор учуутал Михаил Алексеевы өйөөбүтэ, бастаан Барахов аатынан 1№ оскуолаҕа математиканы уонна физиканы дириҥэтэн үөрэтэр кылаастары арыйтарбыта, онтон 2-с нүөмэрдээх физмат оскуоланы тэрийсибитэ.
1987 от ыйыттан 1991 сыл бүтүөр диэри Дьокуускайга Өрөспүүбүлүкэ Агромромун салайар кадрдарын бэлэмниир оскуола дириэктэринэн үлэлээбитэ. 1994 сылтан олоҕун тиһэх сылларыгар СГУ пединститутун педагогика хаапыдыратыгар үлэлээбитэ.
1997 сыллаахха өлбүтэ.