Гонкур бириэмийэтэ

Гонкур бириэмийэтэ (фр. Prix Goncourt) — бастыҥ арамаан иһин бэриллэр Франция саамай үрдүктүк тутуллар бириэмийэтэ, Ини-бии Гонкурдар ааттарынан ааттаммыт. Кыайыылааҕы талаары Гонкур акадьыамыйатын чилиэннэрэ анаан-минээн Парижка «Друан» (фр. Drouant) эрэстэрээҥҥэ мустан аһыы-аһыы куоластыыллар. Сылын ахсын 1903 сыллаахтан туттарыллар. Кээмэйэ кыра (билигин уон эрэ евро), ол эрээри, бириэмийэни туттарыы кинигэ атыыланыытын күүскэ улаатыннарар уонна айымньыны Франция литэрэтиирэтин инники күөнүгэр таһаарар.

Бириэмийэ устуоруйата

Ини-бии Гонкурдар французтуу уран тылы өйүүр санаалаахтара. Ини-биилэртэн биирдэстэрэ өлбүтүн кэнниттэн тыыннаах хаалбыт киһи өлөрүгэр баайын-дуолун атыылаан баран бириэмийэ аныырга кэриэһин хаалларбыта. Бастакы бириэмийэ кини өлбүтүн кэннэ хас да сыл буолан баран туттарыллыбыта, ол саҕана бириэмийэ ботуччу соҕус кээмэйдээҕэ, уонна сүрүн анала суруйааччы аныгыскы кинигэтин суруйан таһаарарыгар көмөлөһүөхтээҕэ. Кэлин экэниэмикэ айгыраан, пуонда харчыта кыччаан хаалбыта, билигин символическай сууммалаах чиэк туттарыллар. Ол эрээри, бириэмийэҕэ көмөлөһөн, кэлин муниципалитеттар эбии харчы аныыр буолбуттар.

Гонкур акадьыамыйата

Гонкур акадьыамыйатыгар Франция уон биллэр литератора киирэр (урут "хамнастарын" сылга 60 франк ылаллар эбит, билигин тугу да ылбаттар быһыылаах). Лауреаты сэтинньи саҕаланыытыгар талаллар. Биир киһи биир куоластаах, уонна онтун биир эрэ кинигэҕэ биэрэр. Куолас тэҥнэстэҕинэ акадьыамыйа бэрэсидьиэнэ иккистээн куоластыыр бырааптаах, кини талбыт айымньыта кыайар. Гонкур акадьыамыйатын чилиэннэринэн урут суруйааччылар А. Доде, Ж. Ренар, Рони-аҕа, Ф. Эриа, Э. Базен, Луи Арагон уонна да атыттар буола сылдьыбыттара.

Акадьыамыйа чилиэнэ өллөҕүнэ акадьыамыйа атын чилиэннэрэ аҕыйах ыйынан ол киһи оннугар атын киһини талаллар уонна ол киһиэхэ ыҥырыы тиэрдэллэр. Саҥа чилиэҥҥэ урукку чилиэн аһаабыт ньуоскута уонна биилкэтэ тиксэр, кини аатын ол ньуоскуга уонна биилкэҕэ гравировкалаан эбии суруйан биэрэллэр. Уон киһи ый ахсын ый бастакы оптуорунньугар көрсөр үгэстээхтэр.

Гонкур атын бириэмийэлэрэ

Сыл бастыҥ арамаанын иһин туттарыллар Сүрүн бириэмийэттэн ураты кэлин өссө хас да кыра бириэмийэ туттарыллар буолбута:

• Поэзия иһин
• Сыл бастыҥ дебютун иһин