Васильев Николай Владимирович (1889-1947)
Васильев Николай Владимирович (1889-1947) — духуобунай сэминээрийэҕэ үөрэнэр сылларыгар Дьокуускайга үлэлээбит социал-демократтар куруһуоктарын кыттыылааҕа, учуутал, Боотуруус улууһун ревкомун бэрэссэдээтэлэ, Саха сиригэр гражданскай сэрии кыттыылааҕа, Саха АССР үөрэҕин наркомун солбуйааччы, хараҕа суох буолан баран Мэҥэ Хаҥаласка хараҕа суох оҕолор өрөспүүбүлүкэтээҕи оскуолаларын тэрийбит уонна онно өлүөр диэри учууталлаабыт киһи[1].
Олоҕо
[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]1889 с. ыам ыйын 25 күнүгэр Арҕаа Хаҥалас улууһун Нөмүгү нэһилиэгэр төрөөбүт. Дьокуускайдааҕы духуобунай сэминээрийэҕэ үөрэммит. Сэминээрийэ бэһис кылааһыттан 1905 с. социал-демокрааттар тэрийбит куруһуоктарыгар кыттыбытын иһин ууратыллыбыт.
Учууталлаабыт. 1918 с. бассабыыктарга кыттыгастааҕын иһин ууратыллыбыт. Колчаак былааһа сууллубутун кэннэ Боотуруус өрөпкүөмүн бэрэссэдээтэлинэн анаммыт. 1921 с. бассабыыктары утары өрө туруу саҕаламмытыгар аммаҕа күрээбит. Онно бэйэтин баҕатынан Ньылханнааҕы 2-с холбоһуктаах (своднай) этэрээккэ суруттарбыт, кэлин Петроградскай стрелковай полка 4-с ротатыгар көһөрүллүбүт.
Учуутал идэлээх буолан сэбиэскэй кэмҥэ Саха сирин үөрэхтээһинин тэрийиигэ кыттыбыт. Дьокуускай уонна Өлүөхүмэ уокуруктарыгар окроно сэбиэдиссэйэ буола сылдьыбыт. Онтон Саха АССР үөрэҕин наркомун солбуйааччытынан анаммыт.
Араас кэмҥэ Уус-Маайа, Бүлүү, Дьокуускай, Уус-Алдан, Мэҥэ-Хаҥалас, Чурапчы улуустарыгар/оройуоннарыгар учууталлаабыт. Кырдьан баран хараҕа суох буолбут. Уонна Мэҥэ-Хаҥаласка өрөспүүбүлүкэтээҕи хараҕа суохтар оскуолаларын арыйбыт уонна онно өлүөр диэри нуучча тылын уонна устуоруйаны үөрэппит.
1947 с. ыам ыйын 30 күнүгэр өлбүт[1].
Ыстатыйалара
[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]- Петропавловская волость. - Ленский коммунар, 1921. 3 июня.
- Народное образование. - Автономная Якутия. 1922. 28 окт.
- Народное образование (Олекминский округ). - Автономная Якутия. 1922. 29 окт.
- Народное образование (в Якутии) - Автономная Якутия. 1923. 25 июля.
- Народное образование в Якутском округе. - Автономная Якутия, 1923. 2 окт.
- К учету годовой работы просветительских учреждений Якутии. - Автономная Якутия, 1924. 6 июня.
- Народное образование (Вилюйский округ). - Автономная Якутия. 1925. 25 ноября.
- Народное образование (в Вилюйском округе). - Автономная Якутия. 1926. 31 октября.
Быһаарыылар
[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]- 1 2 М. Г. Самыгина, Г. С. Тарский Календарь знаменательных и памятных дат. — г. Якутск: Якутское книжное издательство, 1994. — С. 59-60. — 116 с. — 1000 экз.