Бочкарев Илья Сергеевич

Бикипиэдьийэ диэн сиртэн ылыллыбыт
Перейти к навигации Перейти к поиску

Бочкарев Илья Сергеевич 1941 сыл бэс ыйын 22 кунэ. Бу кун Аҕа дойду үрдүнэн Сэрии диэн «ыар» сурах хас нэһилиэк, сайылык, алаас ахсын турбута. Саха чулуу уолаттара алаһа дьиэлэриттэн, аартыктарыттан арахсан кыргыһыы хонуутугар барбыттара. Алаас ахсын аймаммыт ийэ, кэргэн, о5о хараҕын уута тохтоло суох сүүрбүтэ, «эргиллээр!» - диэн алгыс тылынан атаарбыттара. Ол курдук мин ийэбинэн хос эһэм Илья Сергеевич Бочкарев суостаах сэрии биир бастыҥ саллаата буолар. Хос эһэм 1913 сыллаахха Дүпсүн улууһугар I Өспөх нэһилиэгэр күн сирин көрбүт. Отутус сыллардааҕы комсомола, «Үүнүү» колкоз ударнига. О5о сааһыттан сытыы-хотуу бэртээхэй спортсмен уол эбит. 1941 сыллаахха Советскай армияҕа атырдьах ыйыгар ыҥырыллан барбыт. Ити кэмҥэ комсомуол чилиэнэ эбит. Кини Москваттан Эльбаҕа тиийэ сэриилэспит. Байыаннай идэтинэн минометчик эбит. Хос эһэм хорсуннук сылдьарын иһин төрөппүттэригэр 1942 сыл саҥатыгар «Большевик» хаһыахха бэчээттэммит: «Немецкай–фашисткай талабырдьыттары утары охсоһууга Бочкарев Илья хорсун уонна геройдуу быһыыны кердерер. Кини бэргэн ытыытыттан хайы уйэ уонунан ахсааннаах оккупааннар өллүлэр. Уолгутун үчүгэйдик ииппиккитигэр махтал. Бочкарев билигин тыыннаах уонна доруобай, өстөөҕу хорсуннук кыдыйар.» Ити курдук мин хос эһэм түөрт сыл түөрт ый устата кырыктаах кыргыһыыларга кыттыбыт, албан ааттаах суола Клин, Рогочев, Ржев, Калинин, Орел, Брянскай, Побрускай, Белосток, Минскэй куораттары босхолуур кыргыһыылары туораан ааспыт. Гвардия старшай сержана кини хорсун быһыыларын улуу Волга, Ловать, Днепр, Днестр, Лесна, Пруд, Гипрес, Одер өрүстэри туорааһыҥҥа көрдөрбүт. Кини Польшаны, илиҥҥи Пруссияны босхолоспут. Берлины ылсыбыт, Эльбага тиийэ Улуу Кыайыы күнүн көрсүбүт. Сэрии толоонуттан эргиллэн кэлэн, кэргэн ылан 8 о5оломмуттар. Билигин элбэх сиэннэринэн, хос сиэннэринэн, хос хос сиэннэринэн удьуорбут салҕанар. Колхозтар бедеҥсуйбүттэрин кэннэ армия генерала Д.Д. Люлючиенко кинигэтигэр бэлиэтээбитин курдук «Октябрь» колхуоска партком секретарынан үлэлээбитэ. Албан аат II, III степеннээх, Кыьыл Сулус, Аҕа дойду сэриитин I степеннээх уордьаннаах, «Хорсунун иьин», «Берлины ылааһын иһин», «Германияны кыайыы иһин» мэтээллэрдээх, Уус – Алдан улууһун Бочуоттаах гражданина. Хос эһэм мин төрүү иликпинэ күн сириттэн барбыта. Кини өлөр ыарыытыгар ыалдьа сытан биирдэ да ынчыктаабакка, ытаабакка өлбүтэ диэн дьонум кэпсииллэр. Хас саас аайы, Улуу Кыайыы үөрүүлээх бырааһынньыгар, хорсун саллаат, уордьаннаах хос эһэм, И. С. Бочкарев туһунан ахтан–санаан ааһабыт. Орто дойду олоҕун үөрүүтүн–хомолтотун этинэн- хаанынан билэн, итиини-тымныыны тулуйан, киһи буолбут аналын хорсуннук толорон барбыт. Хос эһэбитинэн кини ыччаттара киэн туттабыт.