Битии

Бикипиэдьийэ диэн сиртэн ылыллыбыт
Перейти к навигации Перейти к поиску

Битиисахалар былыргы үҥкүүлэрэ, анал сиэргэ-туомҥа туттуллар. Айыыларга сүгүрүйүүнү кытта ситимнээх. Битии диэн токуйбут атахтарынан сири түргэн-түргэнник битийии (үктээһин) ааттанар.

Бу үҥкүүнү оһуохайтан уратыта диэн ханнык баҕарар киһи үҥкүүлээбэт. Айыы ойуунун салалтатынан барар. Битиигэ 13-15 саастаах эдэр дьон - битииһиттэр - эрэ кытталлар. Ол кыттыылара бэйэлэрин баҕаларынан эрэ буолар. Ол гынан баран кыттар оҕолорго анал көрдөбүл баар - ыраас дьүһүннээх, көнө уонна чэпчэки уҥуохтаах буолуохтаахтар.

Битии ханнык сиэргэ-туомҥа туттулларыттан көрөн араас барыллардаах буолар. Ол гынан баран илиилэринэн биирдии-биирдии ытыстарын иһирдьэ тутан далбаатыыллар.

Билигин битии бэйэтин толору суолтатыгар толоруллубат, ол гынан баран кини элэмиэннэрэ сахалыы үҥкүүлэр саҥа барылларыгар туһанылаллар.

Сахалар сиэр-туом тутуһар сүрүн бырааһынньыктара — ыһыах — бу үҥкүүтэ суох былыр да быйыл да ааспат. Оһуохай битиини кытта «күн улууһун дьонун» сүрүн үҥкүүлэрэ этэ. Үҥкүү сиэригэр-туомугар киһи, айылҕа уонна куйаар (космос) биир тиһиликкэ киирэллэрэ көстөр[1].

Быһаарыылар[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

  1. Саха сиэри-туомун айымньылара (Обрядовая поэзия саха (якутов). Новосибирскай, «Наука», 2003

Өссө маны көр[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]