Бекетов Петр Иванович

Бекетов Петр Иванович (1600-04.03.1656) — Енисейтэн Саха сиригэр кэлбит стрелецтэр сотниктара, Дьокуускай остуруогун уонна өссө 5 Сибиир куоратын олохтооччунан ааҕыллар киһи.

1624 с. 14 сааһыттан Тобольскайга сулууспатын саҕалаабыт. 1627 с. стрелец стражник солотугар анаммыт, сурукка Петр Иванов сын Бекетов диэн ааттаммыт. 1628 с. Енисей бойобуодата Бекетовы Байкаал кэтэҕэр баар бүрээттэри сэриилэтэ, дьаһаах хомуйтара ыыппыт. Соругун ситиспит, Рыбинскай остуруогун олохтообут.

1931 с. "письменной голова" сололоох Өлүөнэ өрүскэ бохуот салайааччытынан анаммыт. 30 хаһаагы тэрийэн 1632 сыллаахха бэс ыйын 10 күнүгэр Чымаадай диэн үрэххэ/сиргэ (билиҥҥи Нам сэлиэнньэтин уҥуор) тиийэн Өлүөнэ остуруогун тутууну саҕалаабыттар, балаҕан ыйыгар тутан бүппүттэр. Остуруок маһын Кута үрэх төрдүттэн (Усть-Кут) кэрдэн, онно дьиэлэри тутан баран Өлүөнэ өрүһүнэн болуоттары оҥорон аҕалбыттар.

Ол сыл Бекетов ыыппыт кыра этэрээтэ салгыы устан Эдьигээн остуруогун туппута.

1935 с. Бекетов дьоно Өлүөхүмэ остуруогун туппуттара.

1940 с. Бекетов Енисейскэйгэ төннүбүтэ, салгыы дьаһааҕы илдьэ Москубалаабыта. Москубаҕа Енисейскэй кулубатынан (голова) анаммыта. Байкаалга тиийэн үрүҥ көмүһү хостооһуну (рудниктары), бурдугу ыһыыны тэрийбитэ уонна 1653 с. Иргень күөлгэ остуруок туппута (билиҥҥи Чита куорат), онтон 1654 сыллаахха Шилка остуруогун туттарбыта (билигин Нерчинскэй куорат).

1656 с. Тобольскайга архиепископ Симеону уонна онно көскө олорбут протопоп Аввакуму кытта иирсэн баран өлбүтэ. Аввакум суруйарынан, ол кэннэ өлүгүн үс күн таһырдьа ыттар сииллэригэр сытыарбыттар (таҥара дьиэтигэр киирэн үөхсүбүт киһини оннук накаастыыр үгэстээхтэрэ), ол эрэ кэннэ көмпүттэр.

Аатын үйэтитии

1957 сыллаахха Дьокуускай куорат Сайсары түөлбэтигэр баар уулуссаны кини аатынан ааттабыттара.

Бекетов туһунан

• Служилый человек Петр Бекетов / Владимир Бахмутов, - Красноярск : Буква Статейнова, 2015. - 325 с.

Ыстатыйалар

• Петр Бекетов өлүүтэ / А. Павлов_Дабыл. // Хатан. - 2012. - №11 (сэтинньи). С. 4-5.