Иһинээҕитигэр көс

Баатылы Хайата

Бикипиэдьийэ диэн сиртэн ылыллыбыт

Баатылы Хайата (атыннык Сангаар Хайа эбэтэр Сангаар Хайата дииллэр) — Саха сиригэр Өлүөнэ өрүс орто тардыытыгар, Бүлүү өрүс төрдүгэр баар хайа. Таас чох хостонор сирэ.

Бу хайа аттыгар Сангаар бөһүөлэгэ тутуллубута. Тэллэҕэр Аччыгый Аабыйа, Хадан, Улахан Аабыйа (Аабычча), Ыҥыыр күөл диэн күөллэр бааллар. Үүкү үрэх сүүрүгүрдэр (нууччалыы кэлин Первая речка диэн ааттыыллар). Бу Үүкү үрэххэ Бастакы Өлүөнэтээҕи археология эспэдииссийэтэ 1940-46 сс. хаһыылары оҥорбута. Онно туой иһиттэр үлтүркэйдэрэ, тимир уһаарыы сибикитэ, чүүччүгэ майгынныыр тимир оҥоһук көстүбүттэрэ. Бу көстүүлэргэ олоҕуран А.П. Окладников (кэлин акадьыамык) Үүкү үрэх олохтоохторун Өлүөнэ бастакы тимири уһаарааччыларынан ааттаабыта, биһиги эрабыт саҕаланыытыгар олорбуттара диэн сабаҕалаабыта.

Эбэҥки топонимиһа В.А. Кейметинов этэринэн Сангаар диэн ойконим Саҥаар эбэтэр Хаҥар диэн "дьөлөҕөс", "оҥхой" диэн суолталаах оронимтан үөскээбит. Баатылы Хайатын билиҥҥи аэропорт аттыгар баар туруору таас эркиннэрэ элбэх дьөлөҕөстөөхтөр, оҥхойдоохтор[1].

  1. К.Н. Гурьев, В.Г. Слепцов История Сангар в датах и фактах. — Якутск: Типография Департамента начального и среднего профессионального образования минобразования РС(Я), 2002. — С. 3-5. — 91 с. 1000 экз.