Алтынньы 2: Барыллар ыккардыларынааҕы ураты

Бикипиэдьийэ диэн сиртэн ылыллыбыт
Ис хоһооно сотторолунна Ис хоһооно эбилиннэ
Көннөрүү туһунан суруллубатах
Otchut (ырытыы | суруйуу)
Көннөрүү туһунан суруллубатах
22 устуруока: 22 устуруока:
== Өлбүттэр ==
== Өлбүттэр ==
* [[1861]] — [[Уваровскай Афанасий Яковлевич|Афанасий Уваровскай]] — Саха уус-уран литэрэтиирэтин бастакы хараҥаччыта. Үлэтин хайысхатынан Саха Сирин араас улуустарын, [[Лаамы байҕал]] кытылын, [[Чумикаан|Үт]] сиригэр тиийэ кэрийбитин туһунан ахтыылары хаалларбыта. Ону кытары сахаларга [[Саха сиригэр олохтоох салайыныы үөскээһинэ, сайдыыта|«Степной дума»]] диэн бэйэни салайыныы уоргана тэриллэригэр сүҥкэн кылаатын киллэрбитэ.
* [[1861]] — [[Уваровскай Афанасий Яковлевич|Афанасий Уваровскай]] — Саха уус-уран литэрэтиирэтин бастакы хараҥаччыта. Үлэтин хайысхатынан Саха Сирин араас улуустарын, [[Лаамы байҕал]] кытылын, [[Чумикаан|Үт]] сиригэр тиийэ кэрийбитин туһунан ахтыылары хаалларбыта. Ону кытары сахаларга [[Саха сиригэр олохтоох салайыныы үөскээһинэ, сайдыыта|«Степной дума»]] диэн бэйэни салайыныы уоргана тэриллэригэр сүҥкэн кылаатын киллэрбитэ.
* [[1985]] — [[Бурцева Елизавета Ивановна|Елизавета Бурцева]] (12.07.1912 төр.) — ыанньыксыт, Социалистыы Үлэ Дьоруойа, [[Уус-Алдан улууһа|Уус-Алдан улууһун]] Ытык киһитэ.
* [[1985]] — [[Бурцева Елизавета Ивановна|Елизавета Бурцева]] (12.07.1912 төр.) — ыанньыксыт, [[Социалистыы Үлэ Дьоруойа]], [[Уус-Алдан улууһа|Уус-Алдан улууһун]] Ытык киһитэ.





00:24, 2 Алтынньы 2020 барыл

Алтынньы 2 диэн Григориан халандаарыгар сыл 275-с күнэ (ордук хонуктаах сылга 276-c күнэ). Сыл бүтүө 90 күн баар.

Бэлиэ күннэр

  • ХНТ ХНТ — Дойдулар ардыларынааҕы күүһүлээһин суох буолуутун күнэ (день ненасилия)
  • СНГ СНГ — Идэтийбит техническэй үөрэх күнэ
  • Финляндия Финляндия — Сөлүөккэ балык күнэ.

Түбэлтэлэр

  • 1187 — Эгиипэт уонна Сиирийэ султаана Саладин Иерусалим куораты ылбыт, бу түбэлтэ Үһүс Кириэстээх бохуот төрүөтүнэн буолбута.
  • 1552 — Нуучча ыраахтааҕыта Уордаах Уйбаан сэриилэрэ Казан куораты ылбыттар, Казан ханлыга Арассыыйаҕа холбоммут.
  • 1836Чарльз Дарвин «Бигль» хараабылынан 5 сыл кэриҥэ устубут айаныттан дьиэтигэр төннүбүт, кини бу айан кэмигэр муспут билиитэ эволюция түөрүйэтин олохтууругар олук буолбута.
  • 1946АХШ-га «Ыраах томтор» диэн бастакы «мыыла операта» жанрдаах сериал премьерата буолбут.
  • 1974 — Саха сиригэр сир аннынааҕы саахаллаах ядернай дэлби тэптэриилэртэн биирдэстэрэ 1,7 килотонналаах «Кристалл» оҥоһуллубут. Билиҥҥи Мирнэй улууһун Удачнай куоратыттан 2,5 км хоту диэки 98 метр дириҥҥэ Хайа-байытар комбинат хвостохранилищетын быһытын тутаары дэлби тэптэриллибит. Былаан быһыытынан бу 8 дэлби тэптэрииттэн бастакыта эбит. Ол эрээри бастакы сырыыга радиациялаах былыт халлааҥҥа өрө күөрэйэн тахсыбыт уонна тыалынан тулалыыр иччитэх сирдэринэн тарҕаммыт. 5 хонугунан радиация таһыма намтаан дьон бу территорияҕа киирэр кыахтаммыттар. 1992 сылтан саҕалаан радиациялаах буору Удачнай карьерын отвалынан саба көмөн, тоҥ буорунан дьапталҕа оҥорон «саркофаг» туппуттара.
  • 1987 — ССРС Киин тэлэбиидэнньэтигэр «Взгляд» бырагыраамма аан бастаан тахсыбыт.
  • 2004Лондоҥҥа бастакы пааркаҕа сүүрүү, о.э. паркран (ааҥыл. parkrun), тэрээһинэ буолбут. Паркран диэн аан дойду үрдүнэнэн куорат пааркаларыгар ыытыллар 5 килэмиэтирдээх сүүрүү. Бу сүүрүү күрэхтэһии буолбатах, ол эрээри бириэмэни ааҕаллар. Дьокуускайга паркран 2018 сылтан ыла кыһыннары-сайыннары субуота аайы сарсыарда 9 чааска куорат пааркатыгар ыытыллар.
  • 2006 — 2942 №-дээх «Саха Өрөспүүбүлүкэтин Кыһыл кинигэтин туһунан» Саха Өрөспүүбүлүкэтин Бэрэсидьиэнин Ыйааҕа тахсыбыт. Саха Өрөспүүбүлүкэтин Кыһыл кинигэтигэр барыта 367 үүнээйи уонна тэллэй (337 тымырдаахтар, 13 муох, 7 лабыкта, 10 тэллэй); 112 харамай (16 үөн-көйүүр, 6 балык, 3 уу-хонуу харамайдара, 2 сыылааччылар, 68 көтөр, 17 үүтүнэн иитээччилэр) көрүҥнэрэ киирбиттэр.

Төрөөбүттэр

Өлбүттэр