Бастакы Хайахсыт — барыллар ыккардыларынааҕы ураты

Перейти к навигации Перейти к поиску
383 баайт эбиллибит ,  4 сыл ынараа өттүгэр
көннөрүү туһунан суруллубатах
'''Бастакы Хайахсыт''' диэн Боотурускай улууһун нэһилиэгэ, кэлин Таатта улууһа үөскээбитигэр онно бэриллибит, онтон Чурапчы улууһа арахсарыгар Чурапчы улууһугар '''Арыылаах нэһилиэгэ''' диэн аатынан киирбит.
 
== Аатын устуоруйата ==
Омук тыла уһун үйэлэр тухары сыыйа-баайа уларыйан, атын, саҥа тылларынан эбиллэн, сайдан биэрэн иһэр. Саха омук тыла олус былыргы тыл буолан үгүс тыллара туох суолталаахтара кыайан быһаарыллыбаттар, онтон сорохторо билигин ситэ өйдөммөт буолан эрэллэр. Улахан өрүстэр, сис хайалар, үгүс күөллэр, сирдэр ааттара хаһан, кимнээх ааттаабыттара саҥа быһаарыллыах курдуктар. Саха тылын үөрэтии араас ааттары быһаарыыга ордук туһалааҕынан ааҕыллар.
 
Хайах хостоһуу диэн сахалыы оонньуу ыарахан хаһааһы соһон таһаарыыны үтүктэр оонньуу буолуон сөп. (3,223).
 
1710 сыллаахха Сибиирскэй приказ кинигэтигэр саҥа волостарбуоластар ({{lang-ru|волость}}) баар буолбуттар. Олортон Боотурускай улууһугар үс: Ожулунскай, Чакырскай уонна Хаяхсытскай диэннэр саҥа үөскээбиттэр. Хайахсыт диэн волостьбуолас аата ЯкутскайдааҕыДьокуускайдааҕы воеводскай канцелярия 1726 сыллааҕы суругар эмиэ киллэриллэ сылдьар эбит. (1,12-13).
 
1835 сыллаахха Боотурускай улууска 2-с Хаяхсытскай нэһилиэк баар буолбут. (1,22).
 
1912 сыллаах күһүнүгэр [[Таатта улууһа]] үөскээһинигэр бастакы Хайахсыт нэһилиэгэ онно көспүт. (1,23). Революция кэнниттэн бу нэһилиэк аатын хаста да уларыппыттар. Бу кэмҥэ [[Чурапчы улууһа|Чурапчы улууһугар]] Арыылаах нэһилиэгэ диэн аатынан биллэр. (4,18).
 
==Туһаныллыбыт литература.==

Навигация