Азия тыллара

Азия тыллара — Азияҕа хас да тыл кэргэнигэр киирэр уонна сорох атын тыллары кытта ситимэ суох изоляттартан турар сүүсчэкэ тыллар бааллар. Континенҥа саамай элбэхтик туттуллар тыллар дьиэ кэргэттэригэр австроазиатскай, австронезийскай, дьоппуон, дравид, индоевропейскай, афроазиатскай, түүр, кытай-тибиэт, кра-дайскай уонна кэриэй тыллара киирэллэр. Азия үгүс тыллара, ол курдук кытай, перс, санскрит, араб эбэтэр тамил тыллара суругунан тыл быһыытынан уһун устуоруйалаахтар.

Тыл бөлөхтөрө

Алтай, Кавказ, Афроазиатскай (Хамито-семитскай) уонна Инд-Дьобуруопа тылларын кэргэннэрэ Орто/Соҕуруу-Арҕаа Азияҕа этнолингвистическэй тарҕаныылара. Ахсаан өттүнэн сүрүн тыл кэргэннэрэ Инд-Дьобуроупа, чуолаан Инд-Арий тыллар уонна Соҕуруу Азияҕа дравид тыллара, Хотугу, Орто уонна Соҕуруу Азия сорох сирдэринэн ираанныы тыллар, уонна Илиҥҥи Азияҕа Кытай-Тибиэт тыллара. Атын хас да тыл кэргэттэрэ регионнарынан тарҕаммыттар.

Кытай-Тибиэт тыллара

Сүрүн ыстатыйа: Кытай-Тибиэт тыллара Кытай-тибиэт тылыгар кытай, тибиэт, бирма, карен, боро уонна Тибиэт платотун, Соҕуруу Кытай, Мьянма уонна Хотугулуу-Илиҥҥи Индия элбэх тыллара киирэллэр.

Инд-Дьобуруопа тыллара

Сүрүн ыстатыйа: Индоевропейскай тыллар Индоевропейскай тыллар Азияҕа сүрүннээн индоиранскай салаатынан көрдөрүллүбүттэр, икки сүрүн подгруппалаах: индоарийскай уонна иранскай.

Инд-Арий тыллара

Инд-Арий тыллара сүрүннээн Ииндийэ субконтиненыгар, билиҥҥи Соҕуруу Азия араас дойдуларыгар туттуллаллар. Холобур, хиндустани (хинди-урду), бенгали, бходжпури, пенджаби, маратхи, раджастани, гуджарати, силхети, ноахали уо.д.а.

Ираанныы тыллар

Иранныы тыллар сүрүннээн Ираан платотугар уонна кинилэр тула сирдэргэ кэпсэтэллэр, билиҥҥи Ираан, Афганистан, Таджикистаан, Пакистаан уонна чугас эргиннээҕи дойдуларга тарҕаммыттар. Холобур, перс, курд, пушту уонна белуджи курдук тыллар.

Атыттар

Азияҕа туттуллар инд-дьобуруопа тыл атын салааларыгар киирэллэр славянныы салаа (Азия Илиҥҥи Европаҕа чугас буолан), онно Сибииргэ нуучча тыла киирэр (Арассыыйа Федерациятын састаабыгар киирэр буолан); Хара муора тула гириэктии; уонна Арменияҕа эрмээн тыла; ону тэҥэ сүппүт тыллар, ол курдук Анатолияҕа хетт тыла уонна Кытай Туркестаныгар тохар тыла.

Алтаайдыы тыллар кэргэннэрэ

Сүрүн ыстатыйа: Алтайскай тыллар Киин уонна хотугу Азияҕа тарҕаммыт сорох кыра, ол эрээри суолталаах уонна тус-туспа араарыллар тыллар кэргэттэрэ уруккуттан гипотетическай, утарсыылаах уонна дакаастана илик алтаай тылын кэргэнин кытта ситимнээхтэр. Бу түүр, монгол, тоҥус (ол иһигэр маньчжур), кэриэй уонна дьоппуон тыллар. Ол гынан баран, ХХ үйэ ортотуттан ыла учуонайдар үгүстэрэ ону Шпрахбунд диэн сыаналыыр буолбуттара.

Австроазиатскай

Сүрүн ыстатыйа: Австроазиатскай тыллар Мон-кхмер тыллар (өссө австроазиатскай) диэн Соҕуруу уонна Соҕуруу-Илиҥҥи Азияҕа баар тыллар дьиэ кэргэттэрэ. Официальнай статуһу ылбыт тыллар — вьетнам уонна кхмер (камбоджа).

Кра–Дай

Сүрүн ыстатыйа: Кра–Дай тыллара Кра–дай тыллар (өссө тай-кадай диэн ааттанар) Кытай соҕуруу өттүгэр, Хотугулуу-Илиҥҥи Индияҕа уонна Соҕуруу-Илиҥҥи Азияҕа бааллар. Официальнай статуһу ылбыт тыллар — тай (сиам) тыла уонна лаос тыла.

Австронезия

Сүрүн ыстатыйа: Австронезия тыллара Австронезиялыы тыллар Соҕуруу-Илиҥҥи Азияҕа киэҥник тарҕаммыттар, ол иһигэр Индонезия тыла (Индонезия уонна Тимор-Лесте), Фиджи (Фиджи), Хилигайнон, Бикол, Илокано, Себуано, Тагалог (Филиппиннэр) уонна Малай (Бруней, Малайзия уонна Сингапур) курдук сүрүн тыллар. Индонезияҕа атын улахан суолталаах австронезийскай тыллар яванскай, сунданскай уонна мадурскай тыллар буолаллар. Ол тухары, индонезия тыла австронезийскай дьиэ кэргэҥҥэ саамай киэҥник туттуллар тыл буолар.

Дравид

Сүрүн ыстатыйа: Дравидтыы тыллар Соҕуруу Индия уонна Шри-Ланка сорох сирдэрин дравид тылларыгар тамил, телугу, каннада, малаялам уонна тулу киирэллэр, оттон кыра тыллар, ол курдук гонди уонна брахуи, киин Индияҕа уонна Пакистаҥҥа тутталлар.

Афро-Азия

Сүрүн ыстатыйа: Сэмииттии тыллар Афроазиат тыллар (былыргы источниктарга хамито-семит) Азияҕа семит салаатынан көрдөрүллэллэр. Семит тыллар Хотугу Азияҕа саҥараллар, кинилэргэ араб уонна арамей, аныгы еврей уонна аныгы соҕуруу араб тыллар араас диалекттара киирэллэр, ону таһынан аккад уонна былыргы соҕуруу араб курдук сүппүт тыллар киирэллэр.

Сибиир тылларын кэргэнэ

Сүрүн ыстатыйа: Палеосибиир тыллара Урут ахтыллыбыт алтайскай ыаллартан ураты (ол иһигэр тунгус тыла билигин Сибиир кыра ыала буолар), Хотугу Азияҕа саҥарар кыра тыллар ыаллара уонна изоляттара бааллар. Ол иһигэр арҕаа Сибиир урал тыллара (Европаҕа мадьыар уонна фин тылынан ордук биллэр), енисей тыллар (түүр тылыгар уонна Хотугу Америка атабаска тылларыгар ситимнээх), сахалин юкагир, нивх, хотугу Япония айн, илин Сибиир чукотко-камчаткан, уонна — арыый да — Эстютски — Эстютски. Сорох тыл үөрэхтээхтэрэ корейскай тыллар алтайскай тыллардааҕар палеосибирскай тыллары кытта ордук майгынныылларын бэлиэтээбиттэр. Монголия сүппүт руранскай тыла классификацияламматах, уонна атын биллэр тыллар дьиэ кэргэттэригэр генетическэй сибээһи көрдөрбөт.

Кавказ тылларын кэргэнэ

Сүрүн ыстатыйа: Кавказ тыллара Кавказка үс дьоҕус тыл кэргэнэ баар: картвел тыллара, ол курдук грузин тыллара; Хотугулуу-Илиҥҥи Кавказ (дагестанскай тыллар), ол курдук чэчиэн тыла; уонна Хотугулуу-Илиҥҥи Кавказ, ол курдук чэркиэс тыла. Кэнники икки бэйэ-бэйэлэригэр сыһыаннаах буолуохтарын сөп. Сүтүктээх урро-урарт тыллар эмиэ аймахтыы буолуохтарын сөп.

Азия дьоҕус ахсааннаах омуктарын тыллара

Сүрүн тыллар уонна тыл кэргэннэрэ баһыйар эрээри, Соҕуруу Азияҕа уонна Соҕуруу-Илиҥҥи Азияҕа аҕыйах ахсааннаах омуктар тыллара уонна изоляттар бааллар. Арҕааттан илин диэки, манныктар:

• Хаттик диэн Анатолияҕа баар наардааһыҥҥа киирэ илик тыл.
• шумер уонна элам курдук Үүнүүлээх Токур ый сирдэрин сүппүт тыллара.
• Соҕуруу Азия сүппүт тыллара; сүрүннээн классификацияламматах хараппан тыла
• Индия субконтиненын аҕыйаъх ахсааннаах омуктарын тылларын дьиэ кэргэттэрэ уонна изоляттара: Бурушаски, Кусунда уонна Нихали. Шри-Ланка ведда тыла (сингал тылын кытта булкуйбут туспа тыл буолуон сөп).
• икки андамаан тылларын дьиэ кэргэнэ: пра-андаман тыла уонна онган тыла; сентинел тыла баччааҥҥа диэри ситэ докумуоҥҥа киирбэккэ сылдьар, онон ханна да киирбэт.
• Соҕуруу-Илиҥҥи Азияҕа классификацияламматах тыллар: кенабои.
• аруначал тылларын араарар ыарахан: дигаро, хрушиш (ол иһигэр мидзи тыллара[3]), миддзу, пуроик, сианг уонна хо-бва.
• Кытай соҕуруу өттүгэр уонна Соҕуруу-Илиҥҥи Азияҕа тарҕаммыт Хмонг-Мяо (Мяо-Яо)
• Киин уонна Илин Малай архипелагын аҕыйах "папуас" (австронезийскайа суох) тылларын кэргэттэрэ: ол курдук Тимор-Алор-Пантар уонна Хотугу Халмахера тыллара, уонна Сумбава арыытыгар баар буола сылдьыбыт Тамбора тыла. Индонезия Саҥа Гвинеятыгар элбэх тыл кэргэннэригэр киирэр тылларынан саҥараллар, ол эрээри Гвинея үксүн Океания чааһыгар киллэриллэр.

Креоллар уонна пиджиннар

Сүрүн ыстатыйалар: Креол тыллара уонна Пиджин тыла Биир ааттаах пиджин ("бизнес") тыл Кытайга Европа атыытын кытта сайдыбыта. Элбэх сайдыбыт креоллартан билигин саамай элбэхтик саҥарыллар чавакано, Филиппиннэргэ испанскай тыллаах креоллар, уонна араас малайскай тыллаах креоллар, холобур, португальскай тыл сабыдыаллаах Манадо Малай. Португалия тылыгар олоҕурбут олус биллэр креол тыла - Кристанг, Малайзия куорат-штат Малаккаҕа саҥарыллар.

Жест тыллара

Сүрүн ыстатыйалар: Жест тыла уонна Жест тылларын испииһэгэ § Азия/Чуумпу далай Азия үрдүнэн хас да жест тылынан саҥараллар. Ол иһигэр Дьоппуон жест тылын дьиэ кэргэнэ, Кытай жест тыла, Индо-Пакистан жест тыла, ону тэҥэ Непал, Таиланд уонна Вьетнам курдук дойдулар кыра олохтоох жест тыллара киирэллэр. Элбэх официальнай жест тыллара Франция жест тылын дьиэ кэргэнигэр киирэллэр.

Официальнай тыллар

Тыл	Төрүт аата	Саҥарар дьон ахсаана	Тыл кэргэнэ	Дойдуга официальнай статуһа	Эрэгийиэҥҥэ официальнай статуһа
Алтаай тыла	Алтай тил	57,000	Түүр тыллара		Арассыыйа Алтаай Өрөспүүбүлүкэтэ
Арааб тыла	العَرَبِيَّة	313,000,000	Afro-Asiatic	Бахрейн Ираак Иордания Кувейт Либээн Оман Palestine Катар Saudi Arabia Сиирийэ UAE Йемен	Израиль (туһунан статустаах)
Эрмээн тыла	հայերեն	5,902,970	Инд-Дьобуруопа тыллара	Армения
Ассам тыла	অসমীয়া	15,000,000	Инд-Дьобуруопа тыллара	Ииндийэ (Былааннанар)	Ииндийэ Assam
Азербайджан тыла	Azərbaycanca آذربایجان دیلی تۆرکجه	28,000,000	Түүр тыллара	Азербайджан	Ираан Соҕуруу Азербайджан Арассыыйа Dagestan (mostly in Дербент)
Белуджи	بلۏچی Balòči	7,600,000	Инд-Дьобуруопа тыллара		Пакистаан Balochistan Ираан Sistan and Baluchestan (Билиниллибит)
Balti	بلتی སྦལ་ཏི།	392,800	Кытай-Тибиэт тыллара		Пакистаан Gilgit Baltistan
Бенгали	বাংলা	230,000,000	Инд-Дьобуруопа тыллара	Бангладеш, Ииндийэ (Былааннанар)	Ииндийэ Barak Valley, Assam (Эбии) Jharkhand (Билиниллибит) Tripura Арҕаа Бенгаал
Бходьпури тыла	भोजपुरी	50,579,447	Инд-Дьобуруопа тыллара	Непал	Непал Мадхеш провинция, Парса оруйуона, Бара Ииндийэ Дьаркханд (Эбии)
Бикол тыла	Бикол Bikol Naga	4,300,000	Австронезия тыллара		Пилипиин Бикол эрэгийиэнэ
Бодо тыла	बर'/बड़ Боро	1,984,569	Кытай-Тибиэт тыллара	Ииндийэ (Былааннанар)	Nepal Ииндийэ Bodoland, Assam Арҕаа Бенгаал
Бирма тыла	မြန်မာဘာသာ	33,000,000	Кытай-Тибиэт тыллара	Мьянма
Кантон тыла (Кантон (Йүэ) тыла	Халыып:Zh	110,000,000	Кытай-Тибиэт тыллара	Гонконг Макао
Бүрээт тыла	Буряад хэлэн ᠪᠤᠷᠢᠶᠠᠳ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠬᠡᠯᠡᠨ	440,000	Монгуол тыллара		Арассыыйа Бүрээтийэ
Себуано тыла	Бисайа Binisaya Sinugbuanong_Binisaya Sebwano/Sinebwano	27,500,000	Австронезия тыллара		Пилипиин Киин Висайа Илиҥҥи Висайа Хотугу Минданао Давао регион
Чхаттисгархи тыла	छत्तीसगढ़ी	17,983,446	Инд-Дьобуруопа тыллара		Ииндийэ Чхаттисгарх (Эбии)
Куки-Чин тыллара	Kukish	3,000,000	Кытай-Тибиэт тыллара		Мьянма Чин штаат
Мандарин Кытай	Халыып:Zh	1,300,000,000	Кытай-Тибиэт тыллара	Кытай Сингапур Тайбаан	Мьянма Конанг Ва штаат
Дари	دری	33,000,000	Инд-Дьобуруопа тыллара	Афганистаан
Dhivehi	ދިވެހިބަސް	400,000	Инд-Дьобуруопа тыллара	Мальдивтар
Догри	डोगरी	2,600,000	Инд-Дьобуруопа тыллара	Ииндийэ (Былааннанар)	Ииндийэ Джамму уонна Кашмир
Dzongkha	རྫོང་ཁ་	600,000	Кытай-Тибиэт тыллара	Бутан
Filipino (Tagalog)	Wikang Filipino	106,000,000	Австронезия тыллара	Пилипиин
Формоза тыллара		171,855	Австронезия тыллара		Кытай Өрөспүүбүлүкэтэ Тайбаан
Курусуун тыла	ქართული	4,200,000	Kartvelian	Грузия
Gujarati	ગુજરાતી	50,000,000	Инд-Дьобуруопа тыллара	Ииндийэ (Былааннанар)	Ииндийэ Dadra and Nagar Haveli and Daman and Diu Gujarat
Hakka	客家話/客家话 Hak-kâ-fa	2,370,000	Кытай-Тибиэт тыллара		Кытай Өрөспүүбүлүкэтэ Тайбаан
Иврит	עברית	7,000,000	Afro-Asiatic	Израиль
Хинди	हिन्दी	615,000,000	Инд-Дьобуруопа тыллара	Ииндийэ (Былааннанар)	Ииндийэ Andaman and Nicobar Islands Bihar Dadra and Nagar Haveli and Daman and Diu Chhattisgarh Delhi Gujarat Haryana Himachal Pradesh Jammu and Kashmir Jharkhand Ladakh Madhya Pradesh Rajasthan Uttar Pradesh Uttarakhand West Bengal (Additional)
Hiligaynon	Hiligaynon Ilonggo Hiniligaynon/Inilonggo	9,100,000	Австронезия тыллара		Philippines Western Visayas
Hokchiu	Халыып:Zh	12,000	Кытай-Тибиэт тыллара		Кытай Өрөспүүбүлүкэтэ Matsu, Fukien (de facto)
Hokkien	Халыып:Zh	18,570,000	Кытай-Тибиэт тыллара		Кытай Өрөспүүбүлүкэтэ Тайбаан (de facto)
Ibanag	Ibanag	500,000	Австронезия тыллара		Philippines Cagayan Valley
Ilocano	Pagsasao nga Ilokano	11,000,000	Австронезия тыллара		Philippines Northern Luzon Central Luzon
Индонезия тыла	Bahasa Indonesia	270,000,000	Австронезия тыллара	Индонезия Timor-Leste (Working languages)
Дьоппуон тыла	日本語	120,000,000	Japonic	Япония (de facto)
Javanese	Basa Jawa ꦧꦱꦗꦮ بَاسَا جَاوَا	80,000,000	Австронезия тыллара		Indonesia Special Region of Yogyakarta Central Java East Java Суринам, Шри Ланка, Саҥа Каледония Javanese is also spoken by traditional immigrant communities of Javanese descent
Kachin	Jinghpaw	940,000	Кытай-Тибиэт тыллара		Myanmar Kachin State
Каннада	ಕನ್ನಡ	51,000,000	Дравид тыллара	Ииндийэ (Былааннанар)	Ииндийэ Karnataka
Kapampangan	Kapampangan/Pampangan	2,800,000	Австронезия тыллара		Philippines Central Luzon
Karen	ကညီကျိာ်း	6,000,000	Кытай-Тибиэт тыллара		Myanmar Kayin State
Kashmiri	कॉशुर كٲشُر	7,000,000	Инд-Дьобуруопа тыллара	Ииндийэ (Былааннанар)	Ииндийэ Jammu and Kashmir
Kayah	Karenni	190,000	Кытай-Тибиэт тыллара		Myanmar Kayah State
Каракалпак тыла	Qaraqalpaqsha	870,000	Түүр тыллара		Uzbekistan Karakalpakstan
Казаах тыла	Qazaqsha	18,000,000	Түүр тыллара	Kazakhstan	China Ili Kazakh Autonomous Prefecture Арассыыйа Altai Republic
Хакаас тыла	Хакас тілі Тадар тілі	43,000	Түүр тыллара		Арассыыйа Khakassia
Кхмер тыла	ភាសាខ្មែរ	16,000,000	Austroasiatic	Камбоджа
Konkani	कोंकणी ಕೊಂಕಣಿ	2,300,000	Инд-Дьобуруопа тыллара	Ииндийэ (Былааннанар)	Ииндийэ Goa Maharashtra (Recognized) Karnataka (Recognized) Dadra and Nagar Haveli and Daman and Diu (Recognized)
Кэриэй тыла	조선어 한국어	80,000,000	Koreanic	Хотугу Кэриэйэ Соҕуруу Кэриэйэ	Кытай Changbai Korean Autonomous County Yanbian Korean Autonomous Prefecture
Куурд тыла	Kurdî کوردی	32,000,000	Инд-Дьобуруопа тыллара		Middle east Улахан Курдистан
Кыргыыс тыла	Кыргызча قىرعىزچا	7,300,000	Түүр тыллара	Кыргыстаан	Кытай Kizilsu Kyrgyz Autonomous Prefecture
Лао тыла	ພາສາລາວ	7,000,000	Kra-Dai	Лаос
Magahi	मगही/मगधी	12,706,825	Инд-Дьобуруопа тыллара		Ииндийэ Jharkhand (Additional)
Maguindanao	بس ماگینداناو Maguindanaon	1,500,000	Австронезия тыллара		Philippines Bangsamoro Soccsksargen Zamboanga Peninsula
Малаай тыла	Bahasa Melayu بهاس ملايو	30,000,000	Австронезия тыллара	Brunei Malaysia Singapore	Индонезия Malay language in Indonesia is considered a regional language (bahasa daerah), on part with regional languages spoken in the regions of Sumatra and Kalimantan
Малалайам тыла	മലയാളം	37,000,000	Дравид тыллара	Ииндийэ (Былааннанар)	Ииндийэ Kerala Lakshadweep Mahé, Puducherry
Marathi	मराठी	99,000,000	Инд-Дьобуруопа тыллара	Ииндийэ (Былааннанар)	Ииндийэ Dadra and Nagar Haveli and Daman and Diu Гоа Махараштра
Maithili	मैथिली	34,000,000	Инд-Дьобуруопа тыллара	Ииндийэ (Былааннанар)	Непал Madhesh Province Province No. 1 Ииндийэ Bihar Jharkhand
Meitei	ꯃꯤꯇꯩꯂꯣꯟ মৈতৈ Manipuri	2,000,000	Кытай-Тибиэт тыллара		Ииндийэ Manipur
Mizo	Mizo	1,000,000	Кытай-Тибиэт тыллара	Ииндийэ (Былааннанар)	Ииндийэ Mizoram
Mon	ဘာသာ မန်	851,000	Austroasiatic		Myanmar Mon State
Монгуол тыла	Монгол хэл ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠬᠡᠯᠡ	5,200,000	Mongolic	Монголия	Кытай Inner Mongolia Autonomous Region
Nagpuri	नागपुरी/सादरी	5,108,691	Инд-Дьобуруопа тыллара		Ииндийэ Jharkhand (Additional)
Nepali	नेपाली	29,000,000	Инд-Дьобуруопа тыллара	Nepal, Ииндийэ (Былааннанар)	Ииндийэ Darjeeling, West Bengal (Additional) Sikkim
Odia	ଓଡ଼ିଆ	35,000,000	Инд-Дьобуруопа тыллара	Ииндийэ (Былааннанар)	Ииндийэ Odisha Jharkhand (Билиниллибит)
Окинава тыла	沖縄語 / うちなーぐち	1,143,000	Japonic		Япония Okinawa Prefecture
Осетин тыла	Ирон	540,000 (50,000 in South Ossetia)	Инд-Дьобуруопа тыллара		Хотугу Осетия-Алания Соҕуруу Осетия
Pangasinan	Pangasinan	1,400,000	Австронезия тыллара		Philippines Ilocos Region Central Luzon
Pashto	پښتو	100,000,000	Инд-Дьобуруопа тыллара	Afghanistan	Pakistan Balochistan (Билиниллибит) Khyber Pakhtunkhwa (Билиниллибит)
Перс тыла	فارسی	130,000,000	Инд-Дьобуруопа тыллара	Ираан
Punjabi	ਪੰਜਾਬੀ Халыып:Nq	113,000,000	Инд-Дьобуруопа тыллара	Ииндийэ (Былааннанар)	Ииндийэ Delhi (Additional) Haryana (Additional) Punjab West Bengal (Additional)
Rakhine	ရခိုင်ဘာသာ	1,000,000	Кытай-Тибиэт тыллара		Myanmar Rakhine State
Rohingya	Ruáingga	1,800,000	Инд-Дьобуруопа тыллара		U.N. refugee camps Мьянма Rakhine State
Нуучча тыла	Русский	260,000,000	Инд-Дьобуруопа тыллара	Kazakhstan (co-official) Kyrgyzstan (co-official)Арассыыйа
Санскрит	संस्कृतम्	3,210,000	Инд-Дьобуруопа тыллара	Ииндийэ (Былааннанар)	Ииндийэ Uttarakhand (Additional) Himachal Pradesh (Additional)
Santali	ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ	7,600,000	Austroasiatic	Ииндийэ (Былааннанар)	Ииндийэ West Bengal (Additional) Jharkhand (Additional)
Shan	ၽႃႇသႃႇတႆ	3,295,000	Kra-Dai		Myanmar Shan State
Sindhi	سنڌي	40,000,000	Инд-Дьобуруопа тыллара	Ииндийэ (Былааннанар)	Pakistan Sindh
Синхала тыла	සිංහල	18,000,000	Инд-Дьобуруопа тыллара	Sri Lanka
Таджик тыла	Тоҷикӣ	7,900,000	Инд-Дьобуруопа тыллара	Таджикистан
Тамил тыла	தமிழ்	88,000,000	Дравид тыллара	Ииндийэ (Былааннанар), Сингапур, Sri Lanka	Ииндийэ Puducherry Тамил Наду
Tausug	بَهَسَ سُوگ Bahasa Suluk	1,200,000	Австронезия тыллара		Philippines Bangsamoro Mimaropa Zamboanga Peninsula Malaysia Sabah
Телугу тыла	తెలుగు	86,000,000	Дравид тыллара	Ииндийэ (Былааннанар)	Ииндийэ Andhra Pradesh Telangana Yanam, Puducherry
Tetum	Lia-Tetun	500,000	Австронезия тыллара	Timor-Leste	Indonesia East Nusa Tenggara
Тай тыла	ภาษาไทย	60,000,000	Kra–Dai	Thailand
Tibetan	བོད་སྐད་	1,172,940	Кытай-Тибиэт тыллара		Кытай Tibet Autonomous Region
Tripuri	Tripuri	3,500,000	Кытай-Тибиэт тыллара		Ииндийэ Tripura
Tulu	ತುಳು	1,722,768	Дравид тыллара		Ииндийэ Karnataka (Билиниллибит) Kerala (Билиниллибит)
Туурак тыла	Türkçe	88,000,000	Түүр тыллара	Туурсуйа Кипр	Ираак Turkmeneli
Туркмен тыла	Türkmençe	7,000,000	Түүр тыллара	Туркменистан
Тыыба тыла	Тыва дыл	240,000	Түүр тыллара		Арассыыйа Tuva
Урду	Халыып:Nq	255,000,000	Инд-Дьобуруопа тыллара	Pakistan, Ииндийэ (былааннанар)	Ииндийэ Бихар (Билиниллибит in 15 districts) Jammu and Kashmir Jharkhand (Билиниллибит) National Capital Territory of Delhi (Additional) Telangana (Additional) Andhra Pradesh (Additional) Uttar Pradesh (Additional) West Bengal (Additional)
Уйгуур тыла	ئۇيغۇرچە	10,416,910	Түүр тыллара		Кытай Xinjiang Uygur Autonomous Region
Узбек тыла	Oʻzbekcha Ўзбекча	45,000,000	Түүр тыллара	Узбекистан
Вьетнам тыла	㗂越 Tiếng Việt	86,500,000	Austroasiatic	Вьетнам (де факто)
Waray	Winaray/Waray	4,000,000	Австронезия тыллара		Philippines Eastern Visayas
Саха тыла	Саха тыла	450,000	Түүр тыллара		Арассыыйа Саха Өрөспүүбүлүкэтэ
Zhuang	Vahcuengh	16,000,000	Кра-Дай тыллара		Кытай Guangxi Zhuang Autonomous Region Wenshan Prefecture, Йуннан