Өлөҥ

Бикипиэдьийэ диэн сиртэн ылыллыбыт
Liesgras planten Glyceria maxima.jpg

Өлөҥ (нууч. манник болотный, лат. Glyceria) - уулаах сиргэ эбэтэр күөл кытыытынан үүнэр элбэх сыллаах кубархай төбөлөөх дороххой от[1].

Былыр былыргыттан дьон аһылыкка туттар отторо. Сахалар эмиэ сииллэрин, киниэхэ суолта биэрэллэрин элбэх топонимнар туоһулууллар: Өлөҥнөөх диэн сирдэр, күөллэр өрөспүүбүлүкэ хас да улуустарыгар бааллара биллэр. Холобура билиҥҥи Үөһээ Бүлүү Өлөҥнөөҕөр (Нам нэһилиэгин сирэ) нуучча хаһаахтара симиэбийэ туппуттара биллэр, ол сир аатыттан Оленск диэн Бүлүү куорат бастакы аата барбыт диэн буолар. Бу үүнээйи латыынныы аата Glyceria – минньигэс аматннааҕын этэ сылдьар – гириэктии глюкос – минньигэс. Өлөҥнөр бары – уһун силигэхтээх сииктээх сир үүнээйилэрэ. Туораахтаахтар кэргэннэригэр (злаки) киирэр. Өлөҥ соцветиета минньик курдук холбоммут соцветие.

Дьиктитэ диэн биир үрэххэ, күөлгэ үүнэр өлөҥ барыта биир кэмҥэ сибэккилэнэр. Итинник гынан куоппаһырыы элбэхтик барарын ситиһэр. Хайдах итинник тэҥҥэ сибэккилэнэрэ чуолкай биллибэт. Үүнээйи үрдүгэ 120 см тиийэр, умнастара хаптаҕай, элбэх сүһүөхтэрдээх. Сэбирдэхтэрэ кытыыларынан уонна аллараа өттүлэрэ ньуура ньылҕаархай буолбатах (кыра хатыылаах?), алтаттан отут сантиметрга дылы уһуннаах, иккиттэн сэттэ миллиметрга дылы кэтиттээх [2].

От ыйыттан балаҕан ыйыгар дылы сибэккилэнэр.


Быһаарыылар[уларыт]

  1. Саха тылын быһаарыылаах улахан тылдьыта.VII туом, Новосибирскай, Наука, 2010
  2. Энциклопедия выживания