Сугун абаҕата
Сугун абаҕата (лат. Lédum palústre) (нуучч.: багульник болотный) Сугуну кытта кэккэлэһэ, маарга, мыраан сииктээх тэллэҕэр, намыһах сиргэ үүнэр. Бу үүнээйи ураты сыттаах буолар. Кыһыннары-сайыннары хараҥа от күөҕэ өҥнөөх буолар, уһун синньигэс сэбирдэхтэрэ мастыйбыт умнаһын төгүрүччү үүнэллэр. Умнаһын төбөтүгэр үрүҥ эбэтэр тэтэркэй сибэккилэрдээх. Бэс, от ыйыгар сибэккилэнэр.
[уларыт] Эмтэнэргэ туттуллуута
Сугун абаҕатын үксүн сөтөлгө, бронхикка, улахан дьон бронхиальнай астматыгар тутталлар. Ыарахан дьахталлар, кыра саастаах оҕолор бу үүнээйинэн эмтэнэллэрэ бобуллар. Сугун абаҕатын иэрийэн сөтөллүүгэ, солотуохаҕа, ревматизмҥа былыр-былыргыттан тутталлар.
Кулахыны, сахсырҕаны, былахыны суох оҥорорго бу үүнээйи сэбирдэҕин мэлийэн түптэлииллэр. Таҥаһы, түүлээҕи үөнтэн-көйүүртэн көмүскээн, сугун абаҕатын хопполорго, долбуурдарга уураллар.
Сүһүөх, тоноҕос дьарҕатыгар ынах арыытыгар эбэтэр ис сыатыгар оту булкуйан, ыга хаппахтаан, 2—3 чаас устата сылаас сиргэ күҥкүтэн баран, сиидэлээн соттон эмтэниллэр.
[уларыт] Туһаныллыбыт сирдэр
- К. Токумова, П. Токумов, Төрөөбүт дойдубут эмтээх үүнээйилэрэ. Дь., Бичик. 2008. ISBN 978-5-7696-2947-1-