Симо Хэүхэ

Бикипиэдьийэ диэн сиртэн ылыллыбыт
Симо Хэүхэ Кыhыҥҥы сэрии кэмигэр.

Симо Хэүхэ (Финныы: Simo Häyhä) (Ахсынньы 17, 1905Муус устар 1, 2002) диэн финн саллаата. Хос аата "Үрүҥ Өлүү" (Нууччалыы: Белая Смерть; Финныы: Valkoinen kuolema). Кыhыҥҥы сэрии кэмигэр сэриилэспит. Аан дойду историятын бастыҥ бэргэн ытааччыта буолар.[1][2]

Эрдэтээҥҥи олоҕо, Иккис аан дойду сэриитигэр кыттыыта[уларыт]

Хэүхэ Раутйэрви муниципалитетыгар, билиҥҥи Финляндия уонна Арассыыйа кыраньыыссатын чугаhыгар төрөөбүт. Сэрииhит сулууспатын 1925 саҕалаабыт. Армияҕа барыан иннинэ, Хэүхэ фермер уонна булчут эбит. Финляндия уонна ССРС икки ардыларынааҕы Кыhыҥҥы сэрии кэмигэр (1939–1940) кини бэргэн ытааччы солото уонна Кыhыл Армиялыын охсуhуута саҕаламмыт.

−20 икки −40 С температураҕа, бүтүннүү үрүҥ камуфляжтаах, Хэүхэ туоhуламмытынан 505 сэбиэскэй саллааты өлөрбүт,[3] уонна туоhуламматаҕынан 542 өлөрбүт. Коллаа кыргыhыытыгар бигэргэтиллибэтэх сурахтарынан Хэүхэ бэргэн ытааччы быhыытынан 800 тахса өлөрүүлээх табыылаах үһү. Бэргэн ытааччы быhыытынан өлөрүүлэриттэн ураты, Хэүхэ өссө икки сүүстэн тахса өстөөҕү Suomi KP/-31 массыына-пистэлиэт саанан табан кэрдибит, ол курдук бүтүн бигэргэтиллибит өлөрүүлэрин ахсаана 705 буолар.[4] Бу ахсаан бүтүннүүтэ 100 хонук иhинэн толоруллубут.

Хэүхэ туттар чуор саата сэбиэскэй Мосин-Наган M/28 диэн финныы вариана.

Сэбиэскэйдэр кинини хаста да өлөрө сатаабыттар, кини утары атын бэргэн ытааччылары уонна артиллерия саба охсууларын туттубуттар. 1940 кулун тутар 6 Хэүхэ кыргыhыы кэмигэр сыҥаахха буулдьанан таптаран улаханнык эчэйбит уонна сэрииттэн туораабыт. Сэрии бүппүтүн кэнниттэн сотору кэминэн, маршал Карл Густаф Эмил Маннерхейм уурааҕынан Хэүхэ капралтан иккис лейтенант буолбут.

Кэлин олоҕо[уларыт]

Хас да сыл устата Хэүхэ эмтэммит. Буулдьа сыҥааҕын уҥуоҕун алдьаппыт уонна иэдэhин эчэппит. Ол да буоллар, кини букатынныы үтүөрбүт уонна Иккис аан дойду сэриитин кэнниттэн тайах бултааччыта уонна ыт иитээччитэ буолбут.

Симо Хэүхэ олоҕун тиhэх сылларыгар Финляндия соҕуруулуу илинигэр баар Руоколахти диэн ааттаах кыра дэриэбинэҕэ олорбут.

Быhаарыылар[уларыт]

Литература[уларыт]

Өссө маны көр[уларыт]

Тас сигэлэр[уларыт]