Кумах - кыырпах хайа боруодата, 0,14 - 5 мм кээмэйдээх, сүрүннээн кварц минерала (кремний диоксида). Тутууга, оҥоһуктарга киэҥник туттуллар.
Саха сиригэр тукулааннар бааллар - кыра кумах куйаардара.